WZON nie wydaje decyzji w terminie? Ponaglenie i skarga na bezczynność – wzór 2026

Wielomiesięczne oczekiwanie nie jest sytuacją, którą trzeba biernie akceptować. Przepisy dają konkretne narzędzia służące do zdyscyplinowania urzędu i przyspieszenia postępowania.

Z praktyki naszej kancelarii wynika, że wiele rodzin ogranicza się do telefonów i wiadomości e-mail, nie wiedząc, że takie działania nie zastępują formalnego ponaglenia z art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W tym poradniku wyjaśniamy:

• ile czasu WZON ma na rozpatrzenie wniosku,
• od jakiej daty należy liczyć termin 3 miesięcy,
• czym różni się bezczynność od przewlekłości,
• dlaczego w całej Polsce powstały zaległości,
• jak napisać i złożyć ponaglenie,
• kiedy można skierować skargę do WSA,
• czy opóźnienie WZON odbiera prawo do wyrównania z ZUS,
• co dzieje się ze świadczeniem pobieranym przez opiekuna,
• jak zareagować na zaniżoną punktację.

Ile czasu WZON ma na wydanie decyzji o poziomie potrzeby wsparcia?

WZON powinien rozpatrzyć wniosek w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia jego wpływu do wojewódzkiego zespołu.

Termin ten wynika z art. 6b⁴ ust. 5 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Trzymiesięczny termin dotyczy:

• pierwszego wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia,
• wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,
• wniosku o wydanie nowej decyzji w związku ze zmianą zdolności do samodzielnego wykonywania czynności lub zmianą zakresu potrzebnego wsparcia.

Aktualny tekst ustawy wskazuje wprost, że wymienione wnioski rozpatruje się w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące. Podstawę prawną można sprawdzić w tekście jednolitym ustawy o rehabilitacji – Dz.U. z 2026 r. poz. 884.

Od kiedy liczy się termin 3 miesięcy?

Termin liczy się od dnia wpływu wniosku do WZON, a nie od:

• dnia wyznaczenia terminu czynności oceniających,
• pierwszego kontaktu telefonicznego z urzędem,
• rozpoczęcia analizy dokumentacji,
• dnia nadania przesyłki na poczcie,
• dnia, w którym urząd faktycznie rozpoczął pracę nad sprawą.

Przykład: jeżeli wniosek wpłynął do WZON 10 lutego, trzymiesięczny termin co do zasady upływa 10 maja.

Czy braki formalne wpływają na termin?

Wniosek zawierający braki może spowodować wezwanie do ich usunięcia. Przy obliczaniu terminu trzeba uwzględnić art. 35 § 5 KPA, zgodnie z którym do terminów nie wlicza się między innymi:

• okresów przewidzianych na dokonanie określonych czynności,
• okresów zawieszenia postępowania,
• okresu mediacji,
• opóźnień spowodowanych z winy strony,
• opóźnień wynikających z przyczyn niezależnych od organu.

Nie oznacza to jednak, że WZON może przez wiele miesięcy nie podejmować żadnych czynności. Jeżeli braki zostały uzupełnione, a postępowanie nadal stoi w miejscu, należy rozważyć ponaglenie.

Jak udowodnić datę złożenia wniosku?

Należy zachować:

• Urzędowe Poświadczenie Odbioru przy wysyłce elektronicznej,
• dowód nadania i doręczenia przesyłki,
• kopię wniosku z pieczęcią wpływu WZON,
• wezwania do uzupełnienia braków,
• potwierdzenia odpowiedzi na wezwania,
• zawiadomienia o przedłużeniu terminu,
• pozostałą korespondencję z urzędem.

Dowód wpływu wniosku jest jednym z najważniejszych załączników do ponaglenia i późniejszej skargi do WSA.

Bezczynność a przewlekłość WZON – jaka jest różnica?

Bezczynność oznacza, że WZON nie załatwił sprawy w terminie. Przewlekłość występuje wtedy, gdy urząd podejmuje czynności, ale prowadzi sprawę dłużej, niż jest to rzeczywiście konieczne.

Oba pojęcia zostały zdefiniowane w art. 37 § 1 KPA.

Czy pismo o przedłużeniu terminu chroni WZON przed skargą?

Nie. Samo wysłanie zawiadomienia z art. 36 KPA nie pozwala WZON przesuwać terminu bez ograniczeń.

Organ powinien:

• podać rzeczywistą przyczynę opóźnienia,
• wskazać nowy i konkretny termin,
• pouczyć o prawie do ponaglenia,
• podejmować czynności prowadzące do wydania decyzji.

Ogólne powołanie się na „dużą liczbę spraw” albo „problemy kadrowe” nie zamyka drogi do ponaglenia i skargi. Jeżeli nowy termin również upłynął, WZON może nadal pozostawać w bezczynności lub prowadzić sprawę przewlekle.

Skala opóźnień WZON – dlaczego na decyzję czeka się tak długo?

Wielomiesięczne opóźnienia nie są pojedynczymi incydentami. To skutek gwałtownego wzrostu liczby wniosków, niedoboru specjalistów, papierowego obiegu dokumentów i początkowego niedostosowania organizacji WZON do skali nowego zadania.

Od 1 stycznia 2024 r. wojewódzkie zespoły odpowiadają za ustalanie poziomu potrzeby wsparcia w skali od 0 do 100 punktów. Jest to odrębna procedura od orzekania o stopniu niepełnosprawności.

Ocena obejmuje zdolność do wykonywania 32 czynności związanych z codziennym funkcjonowaniem. Każda sprawa wymaga:

• weryfikacji formalnej wniosku,
• analizy kwestionariusza samooceny,
• wyznaczenia co najmniej dwuosobowego składu,
• przeprowadzenia czynności oceniających,
• sporządzenia indywidualnych opinii,
• wypełnienia formularza punktowego,
• przygotowania i podpisania decyzji.

Dopiero ostateczna decyzja WZON pozwala skutecznie złożyć wniosek do ZUS o świadczenie wspierające.

Setki tysięcy wniosków w pierwszym okresie

W odpowiedzi udzielonej Rzecznikowi Praw Obywatelskich MRPiPS wskazało, że już w początkowym okresie funkcjonowania systemu do WZON-ów wpłynęło około 383 tys. wniosków.

Resort przyznał, że wojewódzkie zespoły nie były przygotowane na tak dużą liczbę spraw wniesionych w krótkim czasie, mimo zwiększania zatrudnienia i przygotowywania dodatkowych pomieszczeń. Informacje te zostały opublikowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

Dane publikowane w kolejnych miesiącach mogą być wyższe, ponieważ odnoszą się do późniejszych dat albo obejmują również wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dlatego każda statystyka powinna być analizowana wraz z datą i zakresem, którego dotyczy.

Wielkopolska: NIK potwierdziła wielomiesięczne opóźnienia

Kontrola Najwyższej Izby Kontroli potwierdziła systemowe przekraczanie terminów przez WZON w Wielkopolsce.

Według ustaleń NIK:

• w 2024 r. wpłynęło około 37 tys. wniosków,
• do końca roku wydano około 9,5 tys. decyzji,
• decyzją zakończyło się tylko 25,7% złożonych wniosków,
• na początku 2025 r. pozostawało około 23,7 tys. nierozpatrzonych wniosków z poprzedniego roku,
• w około 16,4 tys. spraw upłynął już ustawowy termin 3 miesięcy,
• w każdej sprawie zbadanej przez NIK stwierdzono przekroczenie terminu,
• opóźnienia sięgały nawet 201 dni ponad termin.

Główną przyczyną był niewystarczający stan zatrudnienia specjalistów ustalających poziom potrzeby wsparcia. Podejmowane działania organizacyjne nie pozwoliły do końca 2024 r. zlikwidować narastających zaległości.

Co istotne, NIK stwierdziła również przypadki, w których WZON nie zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, mimo obowiązku wynikającego z art. 36 KPA. Szczegółowe wyniki znajdują się w raporcie NIK dotyczącym Wielkopolski.

Dlaczego czas oczekiwania różni się między województwami?

Nie istnieje jeden rzeczywisty czas oczekiwania wspólny dla całej Polski. Dwa wnioski złożone tego samego dnia w różnych województwach mogą zostać rozpatrzone w zupełnie innych terminach.

Na sytuację konkretnego WZON wpływają:

• liczba wpływających spraw,
• liczba przeszkolonych specjalistów,
• liczba składów pracujących równolegle,
• dostępność odpowiednich pomieszczeń,
• konieczność organizowania ocen poza siedzibą urzędu,
• odległości przy dojazdach do miejsca stałego pobytu,
• udział dokumentów papierowych,
• liczba wniosków wymagających uzupełnienia,
• liczba niestawiennictw,
• liczba wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy.

WZON musi pozyskiwać między innymi:

• fizjoterapeutów,
• psychologów,
• pedagogów i pedagogów specjalnych,
• pracowników socjalnych,
• doradców zawodowych,
• pielęgniarki i pielęgniarzy.

Część specjalistów wykonuje zadania dla WZON dodatkowo, poza podstawowym zatrudnieniem. Z ustaleń NIK wynika, że posiedzenia organizowano również wieczorami oraz w dni wolne od pracy.

Zwiększenie liczby pracowników biurowych nie rozwiązuje więc całego problemu. Bez wystarczającej liczby przeszkolonych członków składów nie można proporcjonalnie zwiększyć liczby ocen.

Papierowe wnioski zwiększają obciążenie WZON

Znaczna część wniosków nadal wpływa w formie papierowej, co wymaga ręcznego wprowadzenia dokumentów do systemu.

MRPiPS podało, że wprowadzenie jednej papierowej sprawy do systemu teleinformatycznego zajmuje średnio około 25 minut. W skali dziesiątek tysięcy wniosków oznacza to tysiące godzin pracy administracyjnej.

Przykładowo w województwie lubelskim spośród około 36,5 tys. wniosków aż 26 535 złożono w formie papierowej. Stanowiło to ponad 72% wpływu.

Złożenie dokumentów elektronicznie nie gwarantuje szybszej oceny, ponieważ nadal trzeba oczekiwać na dostępny skład. Ogranicza jednak pracę związaną z ręczną rejestracją dokumentów.

Braki formalne wydłużają postępowania

Część wniosków wymaga wezwania do uzupełnienia albo została złożona przez kogoś, kto nie posiadał właściwego umocowania.

Najczęściej spotykane problemy to:

• brak podpisu,
• brak kwestionariusza samooceny,
• niewypełnione wymagane pola,
• błędne dane identyfikacyjne,
• brak informacji o posiadanym orzeczeniu,
• wadliwe pełnomocnictwo,
• złożenie wniosku przez członka rodziny bez umocowania,
• skierowanie dokumentów do niewłaściwego WZON.

Wezwanie do usunięcia braków wymaga przygotowania i doręczenia pisma, oczekiwania na odpowiedź oraz ponownej analizy dokumentów.

Niestawiennictwa blokują terminy innych oczekujących

Jeżeli nie możesz uczestniczyć w wyznaczonych czynnościach oceniających, jak najszybciej powiadom WZON.

Mazowiecki Urząd Wojewódzki podał, że w 2024 r. blisko 5 tys. wnioskodawców nie stawiło się na wyznaczonym terminie oceny. Jeżeli urząd nie otrzyma wcześniejszej informacji, niewykorzystanego terminu często nie można przydzielić komuś innemu. Dane zostały opublikowane w komunikacie Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego.

Jeżeli wystąpi hospitalizacja, nagłe pogorszenie funkcjonowania albo brak możliwości transportu:

1. niezwłocznie skontaktuj się z WZON,
2. wyjaśnij przyczynę nieobecności,
3. przekaż usprawiedliwienie w sposób pozwalający zachować dowód,
4. w razie potrzeby złóż wniosek o przeprowadzenie oceny w miejscu stałego pobytu.

Czy kolejki do WZON zaczęły się zmniejszać?

Liczba wydawanych decyzji wzrosła, ale działania naprawcze są nadal prowadzone.

MRPiPS poinformowało, że:

• w 2025 r. zatrudniono 192 dodatkowych pracowników do obsługi administracyjnej WZON,
• organizowano dodatkowe posiedzenia składów,
• prowadzono kolejne szkolenia,
• oddelegowano pracowników urzędów wojewódzkich do zadań pomocniczych,
• pozyskano dodatkowe pomieszczenia,
• poprawiano system informatyczny,
• na 2026 r. przeznaczono dodatkowe 39 mln zł dla wojewódzkich zespołów.

Według danych ministerstwa w grudniu 2024 r. wydano w całym kraju 25 944 decyzje, a w grudniu 2025 r. — 36 653 decyzje. Oznacza to wzrost miesięcznej liczby decyzji o ponad 41%.

Informacje te znajdują się w odpowiedzi MRPiPS na interpelację nr 15372.

Problemy systemowe nie znoszą ustawowego terminu

Duża liczba wniosków i braki kadrowe nie powodują automatycznego zawieszenia terminu wynikającego z ustawy.

Nadal obowiązuje zasada, zgodnie z którą:

• WZON powinien rozpatrzyć wniosek w ciągu 3 miesięcy,
• urząd powinien poinformować o opóźnieniu,
• zawiadomienie powinno zawierać przyczynę i nowy termin,
• po przekroczeniu terminu można wnieść ponaglenie,
• po wniesieniu ponaglenia można skierować skargę do WSA.

Problemy organizacyjne mogą tłumaczyć źródło opóźnienia, ale nie odbierają prawa do przeciwdziałania bezczynności lub przewlekłości.

Dlaczego opóźnienie WZON ma znaczenie dla świadczenia wspierającego?

Bez wymaganej decyzji WZON nie można skutecznie uzyskać świadczenia wspierającego z ZUS.

Wniosek do ZUS można złożyć dopiero wtedy, gdy decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stanie się ostateczna. Wniosek złożony wcześniej zostanie pozostawiony bez rozpatrzenia.

Od 1 stycznia 2026 r. zakończyło się etapowe wdrażanie świadczenia. Prawo do niego mogą uzyskać wszystkie grupy objęte ustawą:

• 87–100 punktów — od 2024 r.,
• 78–86 punktów — od 2025 r.,
• 70–77 punktów — od 1 stycznia 2026 r.

Aktualne zasady potwierdzają MRPiPS oraz ZUS.

Ile wynosi świadczenie wspierające od 1 marca 2026 r.?

Od 1 marca 2026 r. podstawę obliczenia świadczenia wspierającego stanowi renta socjalna wynosząca 1 978,49 zł.

Kwoty zaokrągla się do pełnych złotych w górę. Obowiązują one do 28 lutego 2027 r., o ile przepisy nie zostaną wcześniej zmienione. Podstawę wyliczeń potwierdza aktualny komunikat ZUS.

Świadczenie wspierające:

• przysługuje bez względu na dochód,
• jest zwolnione z podatku dochodowego,
• nie podlega zajęciu komorniczemu.

Czy opóźnienie WZON odbiera prawo do wyrównania z ZUS?

Nie. Zwłoka WZON sama w sobie nie pozbawia prawa do wyrównania, ale po uzyskaniu decyzji trzeba pilnować terminu złożenia wniosku do ZUS.

Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym, jeżeli wniosek zostanie złożony do ZUS w okresie 3 miesięcy od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, prawo do świadczenia ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek.

Jeżeli od decyzji WZON wniesiono odwołanie do sądu, termin ten liczy się od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia. Wynika to z art. 26 ust. 4 ustawy. Aktualną regulację zawiera tekst jednolity ustawy o świadczeniu wspierającym – Dz.U. z 2026 r. poz. 873.

Terminy trzeba każdorazowo ustalić na podstawie przebiegu konkretnego postępowania, zwłaszcza gdy składano wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy albo odwołanie do sądu.

Czy podczas oczekiwania na WZON opiekun traci swoje świadczenie?

Nie. Samo złożenie wniosku do WZON nie wstrzymuje świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego ani zasiłku dla opiekuna.

Wstrzymanie wypłaty świadczenia opiekuńczego następuje dopiero po złożeniu do ZUS wniosku o świadczenie wspierające.

Należy rozróżnić dwa etapy:

1. Postępowanie przed WZON

Wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia nie powoduje wstrzymania świadczenia opiekuna.

1. Postępowanie przed ZUS

Złożenie wniosku o świadczenie wspierające uruchamia procedurę wstrzymania wypłaty świadczenia opiekuńczego.

Jeżeli ZUS przyzna świadczenie wspierające z wyrównaniem za okres, za który opiekun pobrał świadczenie opiekuńcze, może powstać obowiązek zwrotu świadczenia wypłaconego opiekunowi.

Aby temu zapobiec, we wniosku do ZUS można wskazać późniejszy miesiąc rozpoczęcia świadczenia wspierającego, rezygnując z całości albo części wyrównania. Mechanizm opisuje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Krok 1: sprawdź stan swojej sprawy

Przed złożeniem ponaglenia ustal:

• datę wpływu wniosku,
• numer sprawy,
• czy WZON wysyłał wezwania,
• czy wszystkie braki zostały uzupełnione,
• czy wyznaczono termin czynności oceniających,
• czy otrzymano zawiadomienie z art. 36 KPA,
• jaki nowy termin wskazał urząd,
• jakie czynności wykonano do tej pory.

Rozmowa telefoniczna może pomóc zebrać informacje, ale nie zastępuje formalnego pisma. Warto zanotować datę rozmowy, nazwisko pracownika i przekazane informacje.

Krok 2: złóż ponaglenie na bezczynność lub przewlekłość

Po przekroczeniu terminu pierwszym formalnym środkiem jest ponaglenie na podstawie art. 37 KPA.

Ponaglenie:

1. kieruje się do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
2. wnosi się za pośrednictwem WZON prowadzącego sprawę,
3. musi zawierać uzasadnienie,
4. jest bezpłatne.

WZON powinien przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia wraz z niezbędnymi odpisami akt i swoim stanowiskiem bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 7 dni.

Organ rozpatrujący ponaglenie również ma zasadniczo 7 dni od jego otrzymania.

W ponagleniu można żądać:

• stwierdzenia bezczynności albo przewlekłości,
• ustalenia, czy naruszenie miało charakter rażący,
• zobowiązania WZON do załatwienia sprawy w określonym terminie,
• wyjaśnienia przyczyn opóźnienia,
• ustalenia osób odpowiedzialnych,
• podjęcia działań zapobiegających podobnym opóźnieniom.

Wzór ponaglenia na bezczynność WZON

Poniższy wzór należy dostosować do konkretnego przebiegu postępowania.

[Miejscowość], dnia [data] r.

Wnioskodawca:
[Imię i nazwisko]
PESEL: [numer PESEL]
Adres: [adres]
Telefon / e-mail: [dane kontaktowe]

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
za pośrednictwem:

Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania
o Niepełnosprawności w [miasto]
[adres WZON]

Znak sprawy: [numer sprawy]
Data wpływu wniosku do WZON: [data]

PONAGLENIE
na bezczynność / przewlekłe prowadzenie postępowania

Na podstawie art. 37 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania
administracyjnego, w związku z art. 6b⁴ ust. 5 ustawy
z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
wnoszę ponaglenie na bezczynność / przewlekłe prowadzenie
przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania
o Niepełnosprawności w [miasto] postępowania w sprawie
ustalenia poziomu potrzeby wsparcia.

Wnoszę o:

1. stwierdzenie, że WZON dopuścił się bezczynności /
   przewlekłego prowadzenia postępowania;

2. stwierdzenie, że bezczynność / przewlekłość miała miejsce
   z rażącym naruszeniem prawa;

3. zobowiązanie WZON do załatwienia sprawy w wyznaczonym,
   możliwie krótkim terminie;

4. zarządzenie wyjaśnienia przyczyn opóźnienia i ustalenia
   osób odpowiedzialnych;

5. podjęcie środków zapobiegających podobnym naruszeniom
   w przyszłości.

UZASADNIENIE

W dniu [data] do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania
o Niepełnosprawności w [miasto] wpłynął mój wniosek
o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.

Od dnia wpływu wniosku upłynęły ponad 3 miesiące.
Do dnia sporządzenia niniejszego ponaglenia WZON nie wydał
decyzji kończącej postępowanie.

[Opisz przebieg sprawy: brak wyznaczenia terminu, brak
czynności, wielomiesięczne przerwy, przekroczenie terminu
wskazanego w zawiadomieniu z art. 36 KPA.]

Zgodnie z art. 6b⁴ ust. 5 ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
wniosek powinien zostać rozpatrzony w terminie nie dłuższym
niż 3 miesiące od dnia jego wpływu do wojewódzkiego zespołu.

Organ przekroczył ustawowy termin i naruszył wynikającą
z art. 12 KPA zasadę szybkości i prostoty postępowania.
Opóźnienie uniemożliwia mi skuteczne złożenie do ZUS
wniosku o świadczenie wspierające. Powoduje to realne
trudności w finansowaniu codziennego wsparcia, leczenia,
rehabilitacji oraz zaspokajania podstawowych potrzeb.

Wobec powyższego ponaglenie jest konieczne i uzasadnione.

[Podpis]

Załączniki:

1. kopia wniosku z dowodem wpływu do WZON;
2. kopie wezwań i odpowiedzi;
3. zawiadomienie z art. 36 KPA – jeżeli zostało doręczone;
4. pozostała korespondencja dotycząca sprawy.

Jak złożyć ponaglenie i zachować dowód?

Ponaglenie można złożyć na trzy sposoby:

Osobiście

Pismo należy złożyć w biurze podawczym WZON. Na własnej kopii trzeba uzyskać pieczęć z datą wpływu.

Pocztą

Najbezpieczniejsza jest przesyłka polecona, najlepiej z potwierdzeniem odbioru. Należy zachować dowód nadania.

Elektronicznie

Pismo można przesłać kanałem elektronicznym udostępnionym przez właściwy urząd, w szczególności za pomocą ePUAP albo e-Doręczeń. Trzeba zachować urzędowe potwierdzenie wysłania i odbioru.

Krok 3: skarga na bezczynność WZON do WSA

Skargę do WSA można wnieść po wcześniejszym złożeniu ponaglenia. Nie trzeba czekać na jego formalne rozpatrzenie przez ministra.

Zgodnie z art. 53 § 2b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na bezczynność lub przewlekłość można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Skargę:

• adresuje się do właściwego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego,
• wnosi się za pośrednictwem WZON,
• trzeba podpisać,
• należy poprzeć dokumentami i chronologią sprawy,
• należy opłacić wpisem sądowym w wysokości 100 zł.

Jeżeli sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie kosztu, można złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.

Co może zrobić WSA?

Uwzględniając skargę, sąd może:

• zobowiązać WZON do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie,
• stwierdzić bezczynność lub przewlekłość,
• orzec, że naruszenie miało charakter rażący,
• wymierzyć organowi grzywnę,
• przyznać skarżącemu sumę pieniężną.

Podstawę stanowią w szczególności art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

WSA ukarał organ za rażącą bezczynność

W wyroku z 28 stycznia 2025 r., sygn. akt II SAB/Łd 150/24, WSA w Łodzi stwierdził rażącą bezczynność organu, wymierzył mu grzywnę w wysokości 3 000 zł i przyznał skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1 500 zł.

Rozstrzygnięcie pokazuje, że problemy kadrowe i organizacyjne nie zwalniają administracji z obowiązku sprawnego prowadzenia postępowania. Opis sprawy został opublikowany również przez „Rzeczpospolitą”.

WZON wydał decyzję, ale przyznał za mało punktów – co zrobić?

Po wydaniu decyzji nie składa się ponaglenia w celu zmiany punktacji. Należy skorzystać z trybu zaskarżenia decyzji.

Droga zaskarżenia wygląda następująco:

1. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy

Składa się go do WZON w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Sprawę powinien ocenić inny skład.

1. Odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych

Po otrzymaniu decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy można wnieść odwołanie do właściwego sądu rejonowego — sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Termin wynosi co do zasady miesiąc od doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem WZON.

Z praktyki Kancelarii Lexago wynika, że zaniżona punktacja może wynikać z:

• oceny najlepiej wykonanej próby zamiast typowego funkcjonowania,
• pominięcia potrzeby stałej obecności drugiego człowieka,
• niedoszacowania częstotliwości wsparcia,
• pominięcia bólu, zmęczenia lub spowolnienia,
• nieuwzględnienia ryzyka upadku, urazu albo dezorientacji,
• pominięcia zaburzeń poznawczych i komunikacyjnych,
• nieuwzględnienia wzajemnego wpływu kilku ograniczeń,
• zbyt pobieżnej analizy kwestionariusza samooceny.

Ocena powinna dotyczyć rzeczywistej zdolności do wykonywania czynności:

• samodzielnie,
• bezpiecznie,
• skutecznie,
• w akceptowalnym czasie,
• powtarzalnie,
• bez nadmiernego wysiłku,
• w typowych warunkach codziennego życia.

Sama diagnoza nie przesądza o punktacji. Decydują konkretne ograniczenia funkcjonalne i rzeczywisty zakres potrzebnego wsparcia, oceniane w modelu biopsychospołecznym zbliżonym do założeń ICF.

Czy ponaglenie może negatywnie wpłynąć na punktację?

Nie. Skorzystanie z ponaglenia nie może stanowić podstawy do obniżenia punktacji.

WZON ma obowiązek ustalić poziom potrzeby wsparcia na podstawie zgromadzonego materiału, obserwacji, wywiadu i oceny codziennego funkcjonowania. Dochodzenie terminowego rozpatrzenia sprawy jest wykonywaniem prawa i nie może być traktowane jako okoliczność niekorzystna.

Ponaglenie nie dotyczy tego, ile punktów należy przyznać. Dotyczy obowiązku sprawnego zakończenia postępowania.

Pomoc Kancelarii Lexago w sprawach WZON

Samodzielne przejście przez procedurę bywa trudne, zwłaszcza gdy:

• urząd od wielu miesięcy nie podejmuje czynności,
• termin wskazany przez WZON został przekroczony,
• nie wiadomo, do jakiego organu skierować ponaglenie,
• potrzebna jest skarga do WSA,
• przyznana punktacja nie odpowiada codziennemu funkcjonowaniu,
• trzeba skoordynować świadczenie wspierające ze świadczeniem opiekuna.

Kancelaria Lexago pomaga w:

• analizie terminów i akt postępowania,
• przygotowaniu ponaglenia,
• sporządzeniu skargi do WSA,
• analizie punktacji WZON,
• przygotowaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,
• prowadzeniu postępowania przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych,
• przedstawieniu ograniczeń funkcjonalnych według modelu ICF,
• ustaleniu bezpiecznej daty rozpoczęcia świadczenia wspierającego.

Naszym celem jest uzyskanie prawidłowej i możliwie najwyższej punktacji, znajdującej potwierdzenie w rzeczywistym poziomie funkcjonowania i zakresie potrzebnego wsparcia.

Jeżeli Twój wniosek od miesięcy pozostaje bez rozpoznania albo decyzja WZON nie odzwierciedla rzeczywistych ograniczeń — skontaktuj się z Kancelarią Lexago. Przeanalizujemy dokumentację, wskażemy właściwą drogę działania i przygotujemy argumentację dopasowaną do Twojej sytuacji.

Najczęściej zadawane pytania – FAQ

Czy WZON zawsze ma 3 miesiące na rozpatrzenie wniosku?

Co do zasady tak. Termin wynika z art. 6b⁴ ust. 5 ustawy o rehabilitacji i biegnie od wpływu wniosku do WZON. Przy obliczaniu terminu trzeba jednak uwzględnić okresy, których nie wlicza się na podstawie art. 35 § 5 KPA.

Czy przed skargą do WSA trzeba czekać na odpowiedź ministra?

Nie. Trzeba wcześniej wnieść uzasadnione ponaglenie, ale nie trzeba czekać na jego rozpatrzenie. Jeżeli bezczynność albo przewlekłość trwa, można złożyć skargę do WSA.

Czy ponaglenie jest płatne?

Nie. Wniesienie ponaglenia na podstawie art. 37 KPA jest bezpłatne. Skarga na bezczynność do WSA podlega natomiast wpisowi sądowemu w wysokości 100 zł, chyba że sąd zwolni skarżącego od kosztów.

Czy podczas oczekiwania na decyzję WZON opiekun traci świadczenie?

Nie. Samo złożenie wniosku do WZON nie wstrzymuje świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego ani zasiłku dla opiekuna. Wstrzymanie następuje dopiero w związku ze złożeniem wniosku o świadczenie wspierające do ZUS.

Co zrobić, jeśli WZON przyznał za mało punktów?

Należy złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Jeżeli kolejna decyzja nadal jest nieprawidłowa, można odwołać się do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.

Stan prawny i wysokość świadczeń: 1 sierpnia 2026 r.

Materiał ma charakter informacyjny. Ocena właściwego środka prawnego i terminów wymaga analizy dokumentów oraz przebiegu konkretnego postępowania.