Wsparcie eksperta w sprawie świadczenia wspierającego

Najważniejsze informacje o świadczeniu wspierającym
 

• Jaki jest cel świadczenia wspierającego?
• Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać świadczenie wspierające?
• Komu świadczenie wspierające nie przysługuje?
• Jaka jest wysokość świadczenia wspierającego?
• Czy opiekunowi osoby z niepełnosprawnością przysługuje świadczenie wspierające?
• Kto wypłaca świadczenie wspierające?
• Czy wniosek o świadczenie wspierające można złożyć wyłącznie elektronicznie?
• Jak wygląda postępowanie w sprawie świadczenia wspierającego?
• Czy przysługuje odwołanie od decyzji w sprawie świadczenia wspierającego?
• Czy każdy, kto ma decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, uzyska świadczenie wspierające?
  
  
   

Jaki jest cel świadczenia wspierającego?
 

Celem świadczenia wspierającego jest udzielenie pełnoletnim osobom z niepełnosprawnościami, które potrzebują wsparcia, pomocy finansowej służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem ich szczególnych potrzeb życiowych.

Świadczenie wspierające jest wypłacane osobom z niepełnosprawnościami od 1 stycznia 2024 roku. Wcześniej nie było w Polsce odpowiednika takiego świadczenia.
 

Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać świadczenie wspierające?
 

Osoba starająca się o przyznanie prawa do świadczenia wspierającego musi uzyskać decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia. Poziom potrzeby wsparcia ustala wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności.
 

Komu świadczenie wspierające nie przysługuje?
 

Pomimo posiadania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia świadczenie wspierające nie przysługuje, jeżeli osoba z niepełnosprawnością:

• uzyskała mniej niż 70 punktów potrzeby wsparcia;
• nie złożyła wniosku w wymaganej formie albo popełniła błędy formalne we wniosku o przyznanie świadczenia wspierającego;
• została umieszczona w domu pomocy społecznej, rodzinnym domu pomocy, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, placówce zapewniającej całodobową opiekę, zakładzie karnym, zakładzie poprawczym, areszcie śledczym albo schronisku dla nieletnich;
• jest uprawniona za granicą do świadczenia o podobnym charakterze, chyba że dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej;
• na jej rzecz za granicą wypłacane jest świadczenie przeznaczone na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
   

Jaka jest wysokość świadczenia wspierającego?
 

Świadczenie wspierające jest wypłacane co miesiąc. Jego wysokość zależy od dwóch czynników:

• liczby punktów potrzeby wsparcia określonej w decyzji;
• aktualnej wysokości renty socjalnej.

Obowiązuje sześć progów kwotowych:

• 220% renty socjalnej — przy poziomie od 95 do 100 punktów;
• 180% renty socjalnej — przy poziomie od 90 do 94 punktów;
• 120% renty socjalnej — przy poziomie od 85 do 89 punktów;
• 80% renty socjalnej — przy poziomie od 80 do 84 punktów;
• 60% renty socjalnej — przy poziomie od 75 do 79 punktów;
• 40% renty socjalnej — przy poziomie od 70 do 74 punktów.

Osobie, która uzyskała mniej niż 70 punktów poziomu potrzeby wsparcia, świadczenie wspierające nie przysługuje.

Ponieważ wysokość świadczenia oblicza się w odniesieniu do renty socjalnej, wzrasta ono wraz ze wzrostem renty socjalnej. Aktualną wysokość renty socjalnej można sprawdzić na stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
 

Czy opiekunowi osoby z niepełnosprawnością przysługuje świadczenie wspierające?
 

Świadczenie wspierające nie przysługuje opiekunowi osoby z niepełnosprawnością.

Niemniej jednak za opiekuna, który nie podejmuje zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej ze względu na potrzebę udzielania wsparcia wspólnie zamieszkującej i gospodarującej osobie z niepełnosprawnością, mogą być opłacane składki emerytalne, rentowe oraz zdrowotne.

Uprawnienie to przysługuje tylko jednemu domownikowi.
 

Kto wypłaca świadczenie wspierające?
 

Świadczenie wspierające wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wypłatę poprzedza postępowanie prowadzone przez ZUS w sprawie przyznania prawa do świadczenia wspierającego.

Co do zasady świadczenie wypłaca jednostka organizacyjna ZUS właściwa ze względu na miejsce zamieszkania osoby z niepełnosprawnością. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może jednak wyznaczyć inną jednostkę.
 

Czy wniosek o świadczenie wspierające można złożyć wyłącznie elektronicznie?
 

Ustalenie prawa do świadczenia wspierającego następuje na wniosek osoby z niepełnosprawnością albo jej pełnomocnika. Wniosek składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
 

Nie ma możliwości złożenia wniosku tradycyjnie, w formie papierowej. Wniosek i załączniki składa się wyłącznie elektronicznie w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS. Wymaga to posiadania profilu na portalu informacyjnym ZUS.
 

Wniosek można podpisać kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo przy użyciu sposobu potwierdzania pochodzenia i integralności danych udostępnionego przez ZUS.

Informacje dotyczące postępowania, w tym decyzje, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, zaświadczenia i inne pisma, ZUS doręcza elektronicznie na profilu informacyjnym osoby ubiegającej się o świadczenie lub je pobierającej.

Zamieszczenie dokumentu na portalu informacyjnym powoduje domniemanie jego doręczenia po upływie 14 dni od dnia umieszczenia.
 

Także pisma kierowane do ZUS w sprawie świadczenia wspierającego składa się elektronicznie za pośrednictwem portalu ZUS. Muszą być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo złożone z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych udostępnionego przez ZUS.
 

Jak wygląda postępowanie w sprawie świadczenia wspierającego?
 

W pierwszej kolejności należy pamiętać, że postępowanie przed ZUS odbywa się wyłącznie elektronicznie. Wniosek o wypłatę świadczenia składa osoba z niepełnosprawnością samodzielnie albo jej pełnomocnik.
 

Złożenie wniosku o świadczenie wspierające wymaga wcześniejszego uzyskania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Jeżeli wniosek zostanie złożony bez takiej decyzji, ZUS pozostawi sprawę bez rozpoznania.

Wysokość świadczenia jest ściśle powiązana z liczbą punktów potrzeby wsparcia. Do wypłaty świadczenia wymagane jest uzyskanie co najmniej 70 punktów.
 

Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego można złożyć nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna. Prawo do świadczenia ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek.
 

Jeżeli wniosek zostanie złożony w okresie trzech miesięcy od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, prawo do świadczenia ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie tej decyzji.
 

Przykład: jeżeli wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia złożono 15 stycznia, decyzję uzyskano 20 lutego, a wniosek o świadczenie wspierające złożono w marcu, ZUS powinien wypłacić świadczenie z wyrównaniem za styczeń, luty i marzec.
 

Jeżeli natomiast, mając decyzję z lutego, wniosek do ZUS złożono dopiero w lipcu, wyrównanie od lutego nie przysługuje. ZUS będzie realizował wypłatę od lipca.
 

Podobna zasada obowiązuje, jeżeli o świadczenie występuje się w okresie trzech miesięcy od ukończenia przez uprawnioną osobę 18. roku życia. Wówczas prawo do świadczenia ustala się od miesiąca, w którym ukończyła ona 18 lat.
 

Prawo do świadczenia wspierającego ustala się na czas ważności decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin jej ważności.
 

Kwotę przysługującą za niepełny miesiąc ustala się proporcjonalnie do liczby dni, za które świadczenie przysługuje.

ZUS przekazuje świadczenie wyłącznie przelewem na rachunek bankowy. Nie ma możliwości odbioru go w gotówce.
 

Czy przysługuje odwołanie od decyzji w sprawie świadczenia wspierającego?
 

Od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej w sprawie świadczenia wspierającego przysługuje odwołanie do sądu.

ZUS wydaje decyzje między innymi w sprawach odmowy przyznania świadczenia, uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia oraz świadczeń nienależnie pobranych.

Możliwe jest również wniesienie odwołania w postępowaniu administracyjnym do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organu wyższego stopnia.

Do ZUS nie składa się natomiast odwołania od liczby punktów potrzeby wsparcia. Wysokość świadczenia zależy od liczby punktów określonych w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.

Aby dochodzić wyższej liczby punktów, należy złożyć odwołanie od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Jest to odrębne postępowanie.
 

Czy każdy, kto ma decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, uzyska świadczenie wspierające?
 

Świadczenie wspierające przysługuje osobom, które otrzymały co najmniej 70 punktów potrzeby wsparcia. Ustawa wprowadziła harmonogram określający, od kiedy poszczególne grupy mogły ubiegać się o świadczenie:

• I etap — od 1 stycznia 2024 r. — od 87 punktów potrzeby wsparcia;
• II etap — od 1 stycznia 2025 r. — od 78 punktów potrzeby wsparcia;
• III etap — od 1 stycznia 2026 r. — od 70 punktów potrzeby wsparcia.