Szanowni Państwo, Drodzy Klienci
Od czasu wprowadzenia nowych przepisów o świadczeniu wspierającym, działaliśmy bez wytchnienia, wspierając osoby potrzebujące w jego uzyskaniu. Był to dla nas czas wielkiego zaangażowania w Wasze sprawy.
Teraz nadszedł czas na zasłużony odpoczynek. Wykorzystujemy okres świąteczno-noworoczny na regenerację.
Informujemy, że do 9 stycznia Kancelaria jest nieczynna.
Wszystkich obecnych i przyszłych Klientów zapraszamy do kontaktu po wskazanej dacie. Z nową energią i przyjemnością zajmiemy się Państwa sprawami po naszym powrocie.
Życzymy Państwu spokojnych Świąt i pomyślności w Nowym Roku!
Copyright 2023. Wszelkie prawa zastrzeżone.
PRZECZYTAJ NAJNOWSZE
Czy żołnierz, policjant lub funkcjonariusz służb mundurowych może otrzymać świadczenie wspierające, skoro nie podlega ubezpieczeniu w ZUS?
Tak. Sam fakt, że żołnierz zawodowy, policjant, strażak, funkcjonariusz SOP, Straży Granicznej, Służby Więziennej, CBA, ABW, AW, SKW, SWW albo Służby Celno-Skarbowej nie podlega powszechnemu systemowi ubezpieczeń społecznych w ZUS, nie wyklucza prawa do świadczenia wspierającego.
Świadczenie wspierające nie jest świadczeniem „dla ubezpieczonych w ZUS”. Jest świadczeniem kierowanym bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością, która spełnia warunki ustawowe, przede wszystkim ma ukończone 18 lat, mieszka w Polsce i posiada decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia na poziomie uprawniającym do wypłaty świadczenia. To, że wypłatą zajmuje się ZUS, nie oznacza, że świadczenie przysługuje wyłącznie osobom objętym ubezpieczeniem w ZUS.
Świadczenie wspierające żołnierz, policjant i służby mundurowe – najważniejsza zasada
W praktyce wiele osób związanych ze służbami mundurowymi błędnie zakłada, że skoro ich emerytura, renta albo zaopatrzenie pochodzą z odrębnego systemu, a nie z ZUS, to nie mogą ubiegać się o świadczenie wspierające.To założenie jest nieprawidłowe.
Ustawa o świadczeniu wspierającym nie uzależnia prawa do tego świadczenia od tego, czy dana osoba była albo jest ubezpieczona w ZUS, KRUS czy w odrębnym systemie zaopatrzeniowym służb mundurowych. Ustawa wskazuje inne przesłanki. Liczy się status osoby uprawnionej, wiek, zamieszkiwanie w Polsce oraz uzyskanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Dlatego odpowiedź na pytania „świadczenie wspierające żołnierz”, „świadczenie wspierające policjant” albo „świadczenie wspierające służby mundurowe” jest jednoznaczna: osoba z tego kręgu może ubiegać się o świadczenie na takich samych zasadach jak inni dorośli wnioskodawcy z niepełnosprawnością.
Świadczenie wspierające nie przysługuje z tytułu opłacania składek
To jedna z najważniejszych kwestii praktycznych. Świadczenie wspierające nie jest rentą, emeryturą ani świadczeniem zależnym od przebiegu ubezpieczenia. Nie przysługuje dlatego, że ktoś płacił składki do ZUS. Przysługuje z uwagi na niepełnosprawność i poziom potrzeby wsparcia określony w decyzji WZON.
Ustawodawca wprost wskazał, że celem świadczenia jest częściowe pokrycie wydatków związanych ze szczególnymi potrzebami życiowymi osoby z niepełnosprawnością. Nie chodzi więc o „zwrot składek” ani o świadczenie wynikające z historii zatrudnienia czy służby.
Z tego powodu obecny albo były funkcjonariusz, emeryt wojskowy, rencista policyjny czy osoba pobierająca inne świadczenie z systemu mundurowego nie jest wykluczona tylko dlatego, że jego sprawy emerytalno-rentowe nie są prowadzone przez ZUS.
ZUS wypłaca świadczenie, ale nie decyduje o „przynależności ubezpieczeniowej”
Wątpliwości często wynikają stąd, że świadczenie wspierające wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych. ZUS rzeczywiście prowadzi postępowanie o wypłatę świadczenia i dokonuje przelewów, ale jego rola nie polega na ustalaniu, czy dana osoba należy do systemu ubezpieczeń społecznych ZUS.
ZUS jest organem realizującym wypłatę. Nie jest natomiast „bramką”, przez którą przechodzą wyłącznie osoby ubezpieczone w ZUS. Takiej przesłanki ustawa nie przewiduje.
To istotne zwłaszcza dla osób pytających o świadczenie wspierające poza ZUS. Samo pozostawanie poza ZUS nie zamyka drogi do świadczenia. Liczy się spełnienie warunków materialnych przewidzianych w ustawie.
Jakie warunki musi spełnić funkcjonariusz lub żołnierz?
Osoba ze służb mundurowych może uzyskać świadczenie wspierające, jeżeli spełnia warunki ustawowe. W szczególności musi:
-
mieć ukończone 18 lat,
-
należeć do kręgu osób uprawnionych określonych w ustawie,
-
zamieszkiwać na terytorium Polski przez okres pobierania świadczenia,
-
posiadać decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia na poziomie uprawniającym do świadczenia.
Od 1 stycznia 2026 r. świadczenie obejmuje osoby, u których ustalono co najmniej 70 punktów potrzeby wsparcia.
Warto przy tym zachować precyzję. Sam fakt bycia żołnierzem, policjantem lub emerytem mundurowym nie przesądza jeszcze o przyznaniu świadczenia. Każda sprawa wymaga indywidualnego zbadania. Ustawa przewiduje także sytuacje wyłączające prawo do świadczenia, na przykład pobyt w określonych placówkach całodobowych albo uprawnienie do analogicznego świadczenia za granicą.
Emeryt wojskowy a świadczenie wspierające
Emeryt wojskowy może ubiegać się o świadczenie wspierające. Pobieranie emerytury wojskowej nie stanowi samo w sobie przeszkody.
Świadczenie wspierające nie jest ograniczone do osób, które nie pobierają emerytury lub renty. Ministerstwo Rodziny wskazuje, że świadczenie przysługuje bez ograniczeń dotyczących pobierania świadczeń emerytalno-rentowych przez osobę z niepełnosprawnością.
Jeżeli więc emeryt wojskowy spełnia pozostałe ustawowe przesłanki i uzyska odpowiednią decyzję WZON, może skutecznie ubiegać się o świadczenie wspierające.
Rencista policyjny a świadczenie wspierające
Analogicznie należy ocenić sytuację osoby pobierającej rentę policyjną albo inne świadczenie z systemu zaopatrzeniowego służb mundurowych. Sama renta mundurowa nie eliminuje prawa do świadczenia wspierającego.
Nie należy mieszać dwóch odrębnych porządków. Renta lub emerytura mundurowa wynika z systemu zaopatrzeniowego. Świadczenie wspierające wynika z ustawy ukierunkowanej na wsparcie osób z niepełnosprawnością o określonym poziomie potrzeby pomocy w codziennym funkcjonowaniu.
Dlatego fraza „rencista policyjny a świadczenie wspierające” nie powinna być rozstrzygana według kryterium źródła renty, lecz według ustawowych przesłanek świadczenia wspierającego.
Co powinien zrobić funkcjonariusz lub żołnierz, który chce ubiegać się o świadczenie wspierające?
W pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy dana osoba posiada orzeczenie, które uprawnia do złożenia wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. W przypadku osób związanych ze służbami mundurowymi wymaga to szczególnej ostrożności, ponieważ nie każde orzeczenie wydane przez komisję lekarską MON albo MSWiA będzie wystarczające.
Podstawą do ubiegania się o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia może być w szczególności ważne orzeczenie MSWiA albo MON o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, jeżeli mieści się ono w kategorii orzeczeń zachowujących moc na podstawie art. 62 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Chodzi zatem co do zasady o dawne orzeczenia wydane przed 1 stycznia 1998 r. Samo nowsze orzeczenie komisji lekarskiej służb mundurowych nie daje jeszcze automatycznie podstawy do wszczęcia procedury dotyczącej poziomu potrzeby wsparcia.
Jeżeli żołnierz, policjant albo inny funkcjonariusz dysponuje wyłącznie takim nowszym orzeczeniem, konieczne może być wcześniejsze uzyskanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności albo posiadanie innego orzeczenia wskazanego w przepisach jako równoważne.
Po zweryfikowaniu podstawy orzeczniczej należy złożyć do właściwego wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wraz z kwestionariuszem samooceny. Następnie, po uzyskaniu decyzji WZON określającej poziom potrzeby wsparcia na poziomie uprawniającym do świadczenia, składa się elektroniczny wniosek do ZUS o wypłatę świadczenia wspierającego.
Mundurowi a świadczenie wspierające – jak wygląda procedura?
Postępowanie przebiega zasadniczo w dwóch etapach.
-
Najpierw osoba z niepełnosprawnością składa wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia do właściwego wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Do wniosku dołącza się kwestionariusz samooceny trudności w funkcjonowaniu. Po przeprowadzeniu postępowania WZON wydaje decyzję określającą liczbę punktów potrzeby wsparcia.
-
Dopiero po uzyskaniu decyzji uprawniającej do świadczenia składa się elektroniczny wniosek do ZUS o wypłatę świadczenia wspierającego. Wniosek do ZUS jest składany wyłącznie elektronicznie.
Co powinien zrobić funkcjonariusz lub żołnierz, który chce ubiegać się o świadczenie wspierające?
Najpierw należy sprawdzić, czy dana osoba dysponuje orzeczeniem, które uprawnia do złożenia wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. W przypadku osób związanych ze służbami mundurowymi trzeba wyraźnie odróżnić orzeczenia dawne od orzeczeń nowszych. Dawne, nadal ważne orzeczenia komisji lekarskiej MON albo MSWiA o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, wydane przed 1 stycznia 1998 r., mogą stanowić podstawę do ubiegania się o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia, jeżeli mieszczą się w kategorii orzeczeń objętych art. 62 ustawy o rehabilitacji. Inaczej jest w przypadku orzeczeń komisji lekarskich służb mundurowych wydanych od 1 stycznia 1998 r. Takie orzeczenie samo w sobie co do zasady nie wystarcza do wszczęcia procedury dotyczącej poziomu potrzeby wsparcia. Wówczas konieczne jest oparcie wniosku na orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności albo na innym orzeczeniu wyraźnie wskazanym w przepisach jako właściwa podstawa do złożenia wniosku.
Następnie trzeba złożyć wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia do WZON. To właśnie ta decyzja przesądza o punktacji.
Po uzyskaniu decyzji WZON z odpowiednim poziomem potrzeby wsparcia składa się elektroniczny wniosek o wypłatę świadczenia do ZUS. ZUS nie bada, czy dana osoba „należy do ZUS” jako ubezpieczony. Bada spełnienie przesłanek prawa do świadczenia i realizuje wypłatę.
Dlaczego wiele osób niepotrzebnie rezygnuje ze złożenia wniosku?
W praktyce spotykamy osoby, które w ogóle nie rozpoczynają procedury, ponieważ zakładają: „skoro moje świadczenie jest z MON, MSWiA albo innego systemu mundurowego, a nie z ZUS, to świadczenie wspierające mnie nie dotyczy”.
To błędne założenie. Może ono prowadzić do rezygnacji z realnego wsparcia finansowego, do którego dana osoba mogłaby mieć prawo.
Właściwe pytanie nie brzmi: „czy jestem w ZUS?”. Właściwe pytanie brzmi: „czy spełniam ustawowe warunki świadczenia wspierającego i czy mój poziom potrzeby wsparcia uzasadnia przyznanie świadczenia?”.
FAQ
Czy żołnierz zawodowy może dostać świadczenie wspierające?
Tak. Żołnierz zawodowy może ubiegać się o świadczenie wspierające, jeżeli spełnia ustawowe przesłanki, w szczególności posiada decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia na poziomie uprawniającym do świadczenia. Sam brak ubezpieczenia w ZUS nie wyklucza prawa do świadczenia.
Czy emeryt policyjny może ubiegać się o świadczenie wspierające?
Tak. Pobieranie emerytury policyjnej nie eliminuje samo w sobie prawa do świadczenia wspierającego. Decydują warunki wynikające z ustawy, nie źródło emerytury.
Czy trzeba być ubezpieczonym w ZUS, aby dostać świadczenie wspierające?
Nie. Ustawa nie uzależnia prawa do świadczenia wspierającego od posiadania ubezpieczenia w ZUS. ZUS wypłaca świadczenie, ale nie oznacza to, że świadczenie jest przeznaczone wyłącznie dla osób ubezpieczonych w ZUS.
Czy renta mundurowa wyklucza świadczenie wspierające?
Nie. Sama renta mundurowa nie wyklucza prawa do świadczenia wspierającego. W każdej sprawie trzeba jednak sprawdzić, czy dana osoba spełnia wszystkie ustawowe przesłanki i czy nie zachodzi szczególna okoliczność wyłączająca prawo do świadczenia.
Kto wypłaca świadczenie wspierające osobie ze służb mundurowych?
Świadczenie wspierające wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dotyczy to także osób związanych ze służbami mundurowymi, jeżeli spełniają warunki ustawowe.
Wnioski
Żołnierz, policjant, strażak, funkcjonariusz służb specjalnych, Służby Więziennej, SOP, Straży Granicznej czy Służby Celno-Skarbowej może ubiegać się o świadczenie wspierające także wtedy, gdy nie podlega ubezpieczeniu społecznemu w ZUS i pobiera emeryturę lub rentę z odrębnego systemu zaopatrzeniowego.
Najważniejsze jest to, że świadczenie wspierające przysługuje osobie z niepełnosprawnością spełniającej warunki ustawy, a nie osobie tylko dlatego, że opłacała składki do ZUS.
Wątpliwości w tym zakresie warto wyjaśnić przed rezygnacją ze złożenia wniosku.
Kancelaria przeanalizuje sytuację konkretnej osoby, oceni posiadane orzeczenia, przygotuje wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia, pomże w dalszym postępowaniu przed WZON i ZUS oraz zweryfikuje, czy wydana decyzja prawidłowo odzwierciedla rzeczywisty zakres potrzeby wsparcia, a gdy to będzie niezbędne złoży odwołanie.