Szanowni Państwo, Drodzy Klienci
Od czasu wprowadzenia nowych przepisów o świadczeniu wspierającym, działaliśmy bez wytchnienia, wspierając osoby potrzebujące w jego uzyskaniu. Był to dla nas czas wielkiego zaangażowania w Wasze sprawy.
Teraz nadszedł czas na zasłużony odpoczynek. Wykorzystujemy okres świąteczno-noworoczny na regenerację.
Informujemy, że do 9 stycznia Kancelaria jest nieczynna.
Wszystkich obecnych i przyszłych Klientów zapraszamy do kontaktu po wskazanej dacie. Z nową energią i przyjemnością zajmiemy się Państwa sprawami po naszym powrocie.
Życzymy Państwu spokojnych Świąt i pomyślności w Nowym Roku!
Copyright 2023. Wszelkie prawa zastrzeżone.
PRZECZYTAJ NAJNOWSZE
Świadczenie wspierające dla rolnika – czy dokument z KRUS wystarczy
Samo posiadanie dokumentu z KRUS nie daje jednej, automatycznej odpowiedzi. W części spraw może on wystarczyć do rozpoczęcia procedury ustalenia poziomu potrzeby wsparcia, ale w innych konieczne będzie wcześniejsze albo równoległe podjęcie dodatkowych działań. Kluczowe znaczenie ma nie sam fakt ubezpieczenia w KRUS, lecz rodzaj posiadanego orzeczenia i jego prawidłowa ocena już na początku sprawy.
Świadczenie wspierające i KRUS – od czego naprawdę zależy sprawa
Świadczenie wspierające nie jest świadczeniem z KRUS. To odrębny instrument wsparcia kierowany bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością. Prawo do niego nie wynika z samego podlegania ubezpieczeniu rolniczemu, ale z uzyskania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, a następnie złożenia wniosku do ZUS. Ustawa o świadczeniu wspierającym wyraźnie przewiduje, że świadczenie przysługuje osobie dorosłej, która posiada decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia na poziomie od 70 do 100 punktów.
To oznacza, że zasadnicze pytanie nie brzmi: „czy rolnik może ubiegać się o świadczenie wspierające?”, bo co do zasady może. Właściwe pytanie brzmi: „czy posiadany dokument z KRUS pozwala skutecznie wejść do procedury ustalenia poziomu potrzeby wsparcia?”.
Czy osoba ubezpieczona w KRUS może ubiegać się o świadczenie wspierające
Tak. Sam fakt ubezpieczenia w KRUS nie stanowi przeszkody do ubiegania się o świadczenie wspierające. Przepisy nie uzależniają prawa do tego świadczenia od przynależności do systemu ZUS, lecz od spełnienia warunków określonych w ustawie, w szczególności od posiadania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
W praktyce problem pojawia się dopiero na etapie oceny dokumentów. Wiele osób zakłada, że skoro mają już „orzeczenie z KRUS”, to sprawa formalna jest załatwiona. Takie założenie bywa błędne, ponieważ nie każdy dokument wydany w systemie KRUS będzie miał takie samo znaczenie dla tej procedury.
Nie każde orzeczenie KRUS ma takie samo znaczenie
W sprawach o świadczenie wspierające nie liczy się sama nazwa instytucji, która wydała dokument, lecz jego treść i podstawa prawna. To podstawowa kwestia, którą trzeba wyjaśnić już na początku.
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przewiduje, że potrzebę wsparcia ustala się nie tylko osobom posiadającym orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, ale również osobom posiadającym określone orzeczenia zrównane z takim statusem. Wprost odnosi się to także do osób, o których mowa w art. 62 tej ustawy, a więc między innymi do osób posiadających orzeczenia o stałej albo długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.
To oznacza, że nie można uczciwie twierdzić ani że każde orzeczenie KRUS wystarczy, ani że żadne orzeczenie KRUS nie ma znaczenia. Odpowiedź zawsze zależy od tego, jaki dokument został wydany i czy mieści się on w ustawowym katalogu dokumentów, które mogą stanowić podstawę do wszczęcia tej procedury.
Jakie dokumenty KRUS mogą mieć znaczenie przy świadczeniu wspierającym
Praktyczne potwierdzenie tej zasady znajduje się w samym urzędowym wzorze wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Formularz przewiduje możliwość wskazania jako podstawy wniosku również orzeczenia KRUS o stałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym oraz orzeczenia KRUS o długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. To nie jest przypadek. Gdyby takie dokumenty nie miały znaczenia w tej procedurze, nie zostałyby wprost wymienione we wzorze urzędowym.
Z tego punktu widzenia najważniejszy wniosek jest prosty. W niektórych sprawach dokument z KRUS rzeczywiście może wystarczyć do rozpoczęcia postępowania o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Nie ma więc podstaw, aby z góry zakładać, że osoba ubezpieczona w KRUS musi zawsze najpierw uzyskać klasyczne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
Kiedy dokument z KRUS nie będzie wystarczający
Nie oznacza to jednak, że każdy dokument wydany przez lekarza rzeczoznawcę KRUS albo komisję lekarską KRUS będzie samodzielnie wystarczający. Jeżeli dokument nie odpowiada kategorii przewidzianej przez ustawę albo jego treść nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że mieści się on w ustawowym katalogu, pojawiają się problemy formalne i dowodowe. Wtedy konieczne może być wcześniejsze uzyskanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo przyjęcie innej ścieżki działania.
W praktyce to właśnie tutaj dochodzi do największej liczby błędów. Część osób zbyt szybko zakłada, że sam dokument z KRUS wystarczy. Inni odwrotnie, bez potrzeby rezygnują z jego wykorzystania i od razu rozpoczynają kolejne postępowania. Tymczasem właściwe działanie zależy od analizy konkretnego dokumentu, a nie od ogólnych założeń.
W praktyce należy rozróżnić dwie sytuacje.
Orzeczenia wydane przed 1 stycznia 1998 r., w szczególności dotyczące zaliczenia do grup inwalidów lub niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, mogą być uznawane za równoważne z określonym stopniem niepełnosprawności, o ile nie utraciły mocy. W tych przypadkach nie ma konieczności uzyskiwania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a procedura może być prowadzona bezpośrednio.
Jeżeli osoba dysponuje wyłącznie współczesnym orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy KRUS, wydanym po 1 stycznia 1998 r., to takie orzeczenie nie jest traktowane jako równoważne z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Nie pozwala więc na samodzielne wykazanie statusu osoby niepełnosprawnej w rozumieniu przepisów o świadczeniu wspierającym.
W konsekwencji samo takie orzeczenie nie stanowi wystarczającej podstawy do uzyskania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Organ wojewódzki nie może oprzeć się wyłącznie na orzeczeniu KRUS i co do zasady oczekuje przedstawienia jednego z dokumentów uznawanych w systemie orzecznictwa o niepełnosprawności.
Oznacza to wprost, że osoba posiadająca wyłącznie orzeczenie KRUS powinna najpierw uzyskać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
Czy można złożyć wniosek równolegle
Tak. Ustawa przewiduje możliwość złożenia wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia razem z wnioskiem o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W takiej sytuacji wojewódzki zespół zawiesza postępowanie o poziom potrzeby wsparcia do czasu, aż orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stanie się ostateczne. Jeżeli natomiast zapadnie ostateczne orzeczenie o niezaliczeniu do stopnia niepełnosprawności, postępowanie o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia zostaje umorzone.
To rozwiązanie bywa przydatne, gdy sytuacja formalna nie jest jednoznaczna. Nie zawsze jednak jest najlepsze. Jeżeli dokument z KRUS daje wystarczającą podstawę do prowadzenia sprawy, można uniknąć niepotrzebnego zawieszenia postępowania i skrócić drogę do rozstrzygnięcia. Z tego właśnie powodu prawidłowa analiza dokumentów przed złożeniem wniosku ma realne znaczenie praktyczne.
Dlaczego dokument z KRUS nie przesądza jeszcze o przyznaniu świadczenia
Nawet jeżeli dokument z KRUS pozwala skutecznie wejść do procedury, nie oznacza to jeszcze automatycznego prawa do świadczenia wspierającego. To dwa odrębne etapy.
System KRUS ocenia niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. Tymczasem postępowanie o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia opiera się na czymś innym. Wojewódzki zespół bada rzeczywiste funkcjonowanie osoby w codziennym życiu. Ustalenie poziomu potrzeby wsparcia odbywa się na podstawie obserwacji, wywiadu bezpośredniego i oceny funkcjonowania, a punktacja zależy od zakresu samodzielności w konkretnych czynnościach życia codziennego. Rozporządzenie określa szczegółowe zasady tej oceny oraz katalog czynności, które są brane pod uwagę.
Oznacza to, że dokument z KRUS może otwierać drogę do postępowania, ale nie gwarantuje uzyskania wymaganych 70 punktów ani prawa do określonej wysokości świadczenia. O wyniku sprawy decyduje dopiero ocena funkcjonalna dokonana w trybie przewidzianym przez ustawę i rozporządzenie.
Najczęstszy błąd w sprawach rolników
Najczęściej spotykany błąd polega na przyjęciu jednego z dwóch skrajnych założeń. Pierwsze jest takie, że skoro dokument wydał KRUS, to na pewno wystarczy. Drugie, że dokument z KRUS nigdy nie ma znaczenia i zawsze trzeba wszystko zaczynać od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Oba podejścia są zbyt uproszczone.
W rzeczywistości każda sprawa wymaga oceny konkretnego dokumentu. Trzeba ustalić, czy dokument mieści się w ustawowym katalogu, czy pozwala wszcząć procedurę, czy będzie potrzebne równoległe działanie i czy przyjęta ścieżka nie spowoduje niepotrzebnej przewlekłości. W sprawach o świadczenie wspierające to właśnie początek postępowania najczęściej przesądza o tym, czy sprawa będzie prowadzona sprawnie i bez zbędnych komplikacji.
FAQ
Czy osoba ubezpieczona w KRUS może ubiegać się o świadczenie wspierające
Tak. Sam fakt ubezpieczenia w KRUS nie wyklucza prawa do świadczenia wspierającego. O prawie do tego świadczenia decyduje uzyskanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, a następnie złożenie wniosku do ZUS.
Czy każdy dokument z KRUS wystarczy do złożenia wniosku
Nie. Znaczenie ma konkretny rodzaj dokumentu. Przepisy oraz wzór formularza wniosku przewidują znaczenie przede wszystkim dla orzeczenia o stałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym oraz orzeczenia o długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Nie można jednak z góry przyjąć, że każdy dokument z KRUS będzie wystarczający. Naprosciej ustalić to poprzez datę tego dokumentów, ta graniczna to 1 stycznia 1998 r.
Czy trzeba najpierw uzyskać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności
Nie zawsze. Jeżeli posiadany dokument z KRUS mieści się w ustawowym katalogu dokumentów uznawanych dla tej procedury (te przez 1 stycznia 1998 r.), może stanowić wystarczającą podstawę do wszczęcia postępowania. Jeżeli jednak dokument nie daje takiej pewności, wcześniejsze uzyskanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności może być konieczne albo po prostu bezpieczniejsze.
Czy można złożyć oba wnioski jednocześnie
Tak. Przepisy pozwalają złożyć wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia razem z wnioskiem o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W takim przypadku postępowanie o poziom potrzeby wsparcia zostaje zawieszone do czasu, aż orzeczenie stanie się ostateczne.
Czy dokument z KRUS gwarantuje przyznanie świadczenia wspierającego
Nie. Dokument może umożliwić wejście do procedury, ale nie przesądza jeszcze o wyniku sprawy. O prawie do świadczenia wspierającego decyduje liczba punktów ustalona w decyzji o poziomie potrzeby wsparcia.
Kto wypłaca świadczenie wspierające – KRUS czy ZUS
Świadczenie wspierające wypłaca ZUS. Najpierw jednak trzeba uzyskać decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydawaną przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Dopiero później składa się wniosek do ZUS.
Profesjonalna pomoc w sprawach świadczenia wspierającego i KRUS
Sprawy rolników ubiegających się o świadczenie wspierające wymagają bardzo dokładnej oceny już na samym początku. Najwięcej błędów powstaje właśnie na etapie kwalifikacji dokumentów i wyboru właściwej ścieżki działania. To wtedy trzeba ustalić, czy posiadany dokument z KRUS rzeczywiście daje podstawę do wszczęcia procedury, czy lepiej równolegle rozpocząć postępowanie o stopień niepełnosprawności, a także jak przygotować sprawę, aby nie doprowadzić do zbędnego zawieszenia lub przedłużenia postępowania.
Pomagamy w analizie dokumentów z KRUS, ocenie ich znaczenia dla postępowania o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia, przygotowaniu wniosków, pism i argumentacji procesowej. Weryfikujemy również, jaka ścieżka postępowania będzie w konkretnej sprawie najbezpieczniejsza i najbardziej racjonalna.
Jeżeli masz dokument z KRUS i chcesz ustalić, czy wystarczy on do rozpoczęcia procedury o świadczenie wspierające, warto poddać sprawę profesjonalnej analizie przed złożeniem wniosku. W tego rodzaju postępowaniach znaczenie mają szczegóły dokumentów i prawidłowe zastosowanie przepisów już od pierwszego kroku.