Szanowni Państwo, Drodzy Klienci
 

Od czasu wprowadzenia nowych przepisów o świadczeniu wspierającym, działaliśmy bez wytchnienia, wspierając osoby potrzebujące w jego uzyskaniu. Był to dla nas czas wielkiego zaangażowania w Wasze sprawy.
 

Teraz nadszedł czas na zasłużony odpoczynek. Wykorzystujemy okres świąteczno-noworoczny na regenerację.
 

Informujemy, że do 9 stycznia Kancelaria jest nieczynna.
 

Wszystkich obecnych i przyszłych Klientów zapraszamy do kontaktu po wskazanej dacie. Z nową energią i przyjemnością zajmiemy się Państwa sprawami po naszym powrocie.

Życzymy Państwu spokojnych Świąt i pomyślności w Nowym Roku!

Copyright 2023. Wszelkie prawa zastrzeżone. 

PRZECZYTAJ NAJNOWSZE

W ostatnim czasie w praktyce kancelarii coraz częściej spotykamy się z powtarzalnym schematem: osoba uprawniona składa do ZUS wniosek o świadczenie wspierające, a następnie otrzymuje rozstrzygnięcie, w którym ZUS przyjmuje zbyt późną datę początkową świadczenia albo nie uwzględnia wyrównania za okres oczekiwania na decyzję wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności (WZON) o poziomie potrzeby wsparcia. Skutek jest konkretny: wypłata świadczenia wspierającego startuje później, niż powinna, a wyrównanie świadczenia wspierającego nie zostaje wypłacone.

W takich sprawach problem zwykle nie wynika z braku prawa do świadczenia, lecz z błędnego zastosowania przepisów określających, od kiedy ZUS ma ustalić prawo do wypłaty oraz od kiedy ma rozliczyć świadczenie. Co istotne, w wielu przypadkach da się to skutecznie skorygować na etapie postępowania w ZUS, o ile pismo jest oparte o właściwe przepisy i jednoznacznie porządkuje kluczowe daty.

Kiedy ZUS powinien wypłacić świadczenie wspierające i kiedy należy się wyrównanie

Ustawa o świadczeniu wspierającym przewiduje dwie reguły ustalania początku prawa do świadczenia. To, którą z nich ZUS powinien zastosować, zależy przede wszystkim od terminu złożenia wniosku do ZUS w relacji do daty wydania decyzji WZON ustalającej poziom potrzeby wsparcia.

Pierwsza reguła jest ogólna: prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym do ZUS wpłynął wniosek o świadczenie wspierające. Jest to zasada podstawowa, do której ZUS sięga zawsze wtedy, gdy nie są spełnione warunki reguły „wyrównawczej”.

Druga reguła jest kluczowa dla wyrównania świadczenia wspierającego. Jeżeli w ciągu trzech miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji WZON ustalającej poziom potrzeby wsparcia, zostanie złożony wniosek do ZUS, to prawo do świadczenia ustala się od miesiąca, w którym został złożony wniosek do WZON o wydanie decyzji o poziomie potrzeby wsparcia. W praktyce ta konstrukcja ma jeden sens: skoro oczekiwanie na decyzję WZON bywa długie, a wniosek do ZUS został złożony niezwłocznie po uzyskaniu decyzji, ustawodawca pozwala rozliczyć świadczenie wstecz i wypłacić wyrównanie za okres oczekiwania.

W sprawach, w których decyzja WZON była zaskarżona do sądu, w praktyce znaczenie ma również moment, w którym rozstrzygnięcie staje się stabilne procesowo. W razie sporu sądowego termin trzech miesięcy wiąże się z uprawomocnieniem się decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Warto to uwzględnić, bo w takich przypadkach błędne „automatyczne” liczenie terminów prowadzi do bezzasadnej odmowy wyrównania.

Dlaczego ZUS bywa w błędzie, mimo że „ma wszystko w systemie”

Ustawa zakłada, że postępowanie w ZUS jest w dużej części oparte o dane pozyskiwane przez organ we własnym zakresie. ZUS ma obowiązek pozyskiwania informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku, w tym informacji o decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. W założeniu wnioskodawca nie powinien ponosić konsekwencji tego, że organ nie „podpiął” prawidłowych danych albo nie odczytał ich w sposób zgodny z ustawą.

Mimo tego w obrocie pojawiają się rozstrzygnięcia, które pomijają regułę wyrównania albo przyjmują datę początkową niezgodną z ustawą. Zdarza się również, że dopiero po piśmie strony ZUS koryguje swoje stanowisko i wydaje nowe rozstrzygnięcie, korzystając z przepisów pozwalających na zmianę lub uchylenie prawa do świadczenia albo zmianę jego wysokości, gdy ujawniono okoliczności mające wpływ na prawo lub wysokość świadczenia albo gdy wcześniejsze ustalenie okazało się błędne.

Przykład z praktyki. Wyrównanie świadczenia wspierającego po korekcie ZUS

W jednej ze spraw podstawą do świadczenia wspierającego była decyzja WZON z 18.12.2025 r., w której ustalono poziom potrzeby wsparcia na 79 punktów, na okres od 30.08.2024 r. do 30.08.2031 r.  Taka punktacja oznacza świadczenie w wysokości 60% renty socjalnej, z zaokrągleniem do pełnych złotych w górę. 

Zgodnie z zasadą wyrównania, jeżeli wniosek do ZUS zostanie złożony w ustawowym terminie po wydaniu decyzji WZON, ZUS powinien ustalić prawo do świadczenia od miesiąca, w którym został złożony wniosek o wydanie decyzji WZON. W tej sprawie prawidłowe rozliczenie prowadziło do objęcia świadczeniem okresu już od 01.01.2025 r., a więc z wyrównaniem za wcześniejsze miesiące, a nie dopiero „od teraz”. Taki właśnie początek i taki sposób rozliczenia przyjął ostatecznie sam ZUS w decyzji korygującej, co potwierdza, że przesłanki wyrównania były spełnione. 

Mimo tego ZUS początkowo, wbrew temu czego należało oczekiwać przy prawidłowym zastosowaniu przepisów, przyznał świadczenie dopiero od 01.01.2026 r., a nie od wcześniejszej daty wynikającej z mechanizmu wyrównania. Taka data początkowa oznaczała, że osoba uprawniona „traci” wypłatę za cały 2025 r., mimo że w świetle przepisów i danych z decyzji WZON świadczenie powinno zostać rozliczone wcześniej. Konieczne było więc podjęcie interwencji i wskazanie ZUS, że sprawa wymaga przeliczenia daty początkowej zgodnie z regułą wyrównania. 

W tej sprawie da się tę stratę policzyć bardzo konkretnie, bo ZUS w decyzji po korekcie rozbił świadczenie na okresy i wskazał kwoty miesięczne. Za styczeń i luty 2025 r. ZUS przyjął kwotę 1 069,00 zł miesięcznie, a od marca 2025 r. kwotę 1 128,00 zł miesięcznie.  Jeżeli świadczenie zostało pierwotnie przyznane dopiero od 01.01.2026 r., to brak wypłaty za okres od 01.01.2025 r. do 31.12.2025 r. oznaczał niewypłacone wyrównanie w łącznej kwocie 13 418,00 zł, liczonej jako 2 miesiące po 1 069,00 zł oraz 10 miesięcy po 1 128,00 zł. 

Po naszej interwencji ZUS zmienił stanowisko i wydał decyzję z 19.02.2026 r., w której wznowił postępowanie z urzędu oraz przeliczył świadczenie, przyjmując prawidłowe rozliczenie obejmujące także 2025 r., a nie wyłącznie okres od 01.01.2026 r. To zakończyło sprawę pozytywnie, ponieważ doprowadziło do ustalenia właściwej daty początkowej oraz otworzyło drogę do wypłaty należnego wyrównania.

Co zrobić, gdy ZUS nie wypłacił wyrównania świadczenia wspierającego albo przyjął błędną datę

W sprawach o wypłatę świadczenia wspierającego i wyrównanie decydują przede wszystkim daty, ponieważ to one przesądzają, czy należy zastosować regułę ogólną, czy regułę „wyrównawczą”. Dla ZUS najłatwiej weryfikowalne są cztery informacje: miesiąc złożenia wniosku do WZON o wydanie decyzji o poziomie potrzeby wsparcia, dzień wydania decyzji WZON, dzień jej ostateczności oraz miesiąc wpływu wniosku do ZUS.

Jeżeli wniosek do ZUS został złożony w ciągu trzech miesięcy od dnia wydania decyzji WZON, zasadą powinno być ustalenie prawa do świadczenia od miesiąca złożenia wniosku do WZON. W konsekwencji świadczenie powinno być wypłacone z wyrównaniem za okres oczekiwania na decyzję WZON. Jeżeli ZUS zastosował regułę ogólną i przyznał świadczenie dopiero od miesiąca złożenia wniosku do ZUS, w piśmie do organu należy wprost wskazać, że przesłanki reguły wyrównania są spełnione, a przyjęta data początkowa jest sprzeczna z przepisami. Im bardziej precyzyjnie zostaną wskazane daty, tym większa szansa na szybką korektę bez sporu sądowego.

Jeżeli ZUS podtrzyma stanowisko, a rozstrzygnięcie ma formę decyzji, co do zasady przysługuje odwołanie do sądu okręgowego, sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, składane za pośrednictwem ZUS. W takich sprawach sąd bada przede wszystkim prawidłowość zastosowania przepisów określających początek prawa do świadczenia i sposób rozliczenia wyrównania.

Ostateczna decyzja WZON i terminy. Co ma znaczenie w praktyce

W praktyce często pojawia się pytanie, czy wniosek do ZUS można złożyć od razu po doręczeniu decyzji WZON. Punktem odniesienia jest ostateczna decyzja WZON, a termin trzech miesięcy ma znaczenie właśnie dla tego, czy ZUS ma rozliczyć świadczenie od miesiąca złożenia wniosku do WZON.

Z perspektywy wyrównania kluczowe jest więc to, czy wniosek do ZUS został złożony w takim oknie czasowym, które uruchamia regułę wyrównawczą, a w sprawach spornych także to, jak należy liczyć termin w związku z postępowaniem sądowym. Właśnie w tych przypadkach różnica finansowa bywa największa, bo obejmuje miesiące oczekiwania na decyzję WZON.

Masz pytania w swojej sprawie? Warto skonsultować kolejne kroki

Jeżeli w Pana lub Pani sprawie ZUS przyjął zbyt późną datę początkową świadczenia wspierającego albo nie wypłacił wyrównania mimo spełnienia przesłanek ustawowych, warto zweryfikować sprawę na konkretnych datach i dokumentach. W tym świadczeniu o wyniku decydują terminy oraz to, czy ZUS zastosował właściwą regułę ustalania początku prawa do świadczenia. Jeżeli ma Pan lub Pani wątpliwości, zasadne jest skonsultowanie sprawy przed złożeniem pisma lub odwołania, aby uniknąć błędów formalnych i przyspieszyć uzyskanie prawidłowego rozliczenia.

Zapraszamy do kontaktu – obsługa online w całej Polsce.