Szanowni Państwo, Drodzy Klienci
 

Od czasu wprowadzenia nowych przepisów o świadczeniu wspierającym, działaliśmy bez wytchnienia, wspierając osoby potrzebujące w jego uzyskaniu. Był to dla nas czas wielkiego zaangażowania w Wasze sprawy.
 

Teraz nadszedł czas na zasłużony odpoczynek. Wykorzystujemy okres świąteczno-noworoczny na regenerację.
 

Informujemy, że do 9 stycznia Kancelaria jest nieczynna.
 

Wszystkich obecnych i przyszłych Klientów zapraszamy do kontaktu po wskazanej dacie. Z nową energią i przyjemnością zajmiemy się Państwa sprawami po naszym powrocie.

Życzymy Państwu spokojnych Świąt i pomyślności w Nowym Roku!

Copyright 2023. Wszelkie prawa zastrzeżone. 

PRZECZYTAJ NAJNOWSZE

Świadczenie wspierające zostało wprowadzone jako forma bezpośredniego wsparcia finansowego dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami, które ze względu na stan zdrowia i ograniczenia funkcjonalne wymagają istotnej pomocy w codziennym życiu. W praktyce bardzo często pojawia się pytanie, czy osoba pobierająca świadczenie wspierające może jednocześnie pracować zawodowo, wykonywać umowę zlecenia, prowadzić działalność gospodarczą albo osiągać inne dochody.
 

Odpowiedź jest jednoznaczna: samo wykonywanie pracy zarobkowej nie wyklucza prawa do świadczenia wspierającego. Świadczenie to nie jest uzależnione od braku zatrudnienia ani od wysokości dochodu osoby z niepełnosprawnością. Jest to jedna z jego najważniejszych cech. O prawie do świadczenia decyduje przede wszystkim poziom potrzeby wsparcia ustalony w odrębnej decyzji, a nie to, czy dana osoba pozostaje aktywna zawodowo.
 

Na czym polega świadczenie wspierające?
 

Świadczenie wspierające jest kierowane bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością, a nie do jej opiekuna. Jego celem jest częściowe pokrycie wydatków związanych z zaspokajaniem szczególnych potrzeb życiowych osoby wymagającej wsparcia. Prawo do świadczenia zależy od spełnienia warunków określonych w ustawie, w szczególności od uzyskania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
 

Od 1 stycznia 2026 r. świadczenie wspierające przysługuje osobom pełnoletnim, które uzyskały od 70 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia. Jest to ostatni etap wdrażania tego świadczenia, obejmujący również osoby z niższą punktacją mieszczącą się w ustawowym progu uprawniającym do wypłaty.  
 

Istotne jest to, że ustawa o świadczeniu wspierającym nie uzależnia prawa do świadczenia od bezrobocia, niezdolności do pracy ani od niepodejmowania zatrudnienia. W katalogu przesłanek wyłączających prawo do świadczenia nie ma wykonywania pracy zawodowej ani osiągania dochodu. Ustawodawca przewidział inne wyłączenia, na przykład związane z pobytem w określonych placówkach całodobowych albo pobieraniem za granicą świadczenia o podobnym charakterze, lecz nie z samym faktem pracy zarobkowej.  
 

Czy osoba pobierająca świadczenie wspierające może pracować?
 

Tak. Osoba pobierająca świadczenie wspierające może pozostawać w zatrudnieniu, wykonywać pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej, prowadzić działalność gospodarczą albo osiągać dochody z innych źródeł. Nie ma ustawowego limitu zarobków, którego przekroczenie powodowałoby utratę prawa do świadczenia wspierającego.
 

W tym zakresie świadczenie wspierające różni się od niektórych wcześniejszych świadczeń związanych z opieką nad osobą z niepełnosprawnością. Nie jest ono skonstruowane jako rekompensata za rezygnację z aktywności zawodowej. Ma służyć wsparciu samej osoby z niepełnosprawnością w związku z jej zwiększonymi potrzebami życiowymi, niezależnie od tego, czy podejmuje ona pracę. Takie założenie wynika zarówno z ustawy, jak i z uzasadnienia projektu przepisów, w którym podkreślono podmiotowy charakter świadczenia wspierającego oraz jego skierowanie bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością.
 

Świadczenie wspierające a dochód z pracy
 

Dochód z pracy nie wpływa na samo prawo do świadczenia wspierającego. Nie ma znaczenia, czy osoba uzyskuje niskie wynagrodzenie, przeciętne dochody, czy osiąga wyższe przychody. Świadczenie wspierające nie jest uzależnione od kryterium dochodowego ani od badania sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o jego przyznanie.
 

Oznacza to, że osoba, która spełnia warunki ustawowe, zachowuje prawo do świadczenia zarówno wtedy, gdy nie pracuje, jak i wtedy, gdy pozostaje aktywna zawodowo. Decydujące znaczenie ma poziom potrzeby wsparcia ustalony w punktach, a nie wysokość wynagrodzenia czy sam fakt aktywności zawodowej.  
 

Czy praca może mieć znaczenie przy ustalaniu punktów potrzeby wsparcia?
 

To zagadnienie jest bardziej złożone i w praktyce bardzo istotne. Sama praca zawodowa nie pozbawia prawa do świadczenia wspierającego, ale może pojawić się w toku postępowania przed wojewódzkim zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności jako jedna z okoliczności dotyczących sposobu funkcjonowania osoby ocenianej.

Trzeba jednak wyraźnie podkreślić, że poziom potrzeby wsparcia nie jest ustalany według kryterium zatrudnienia. Organ ma obowiązek oceniać zdolność do wykonywania konkretnych czynności życia codziennego, takich jak poruszanie się, przemieszczanie środkami transportu, komunikowanie się, samoobsługa, organizowanie dnia, podejmowanie decyzji, prowadzenie gospodarstwa domowego czy załatwianie spraw. Podstawą oceny jest rzeczywisty poziom samodzielności oraz zakres pomocy potrzebnej w codziennym funkcjonowaniu, a nie sam fakt wykonywania pracy.
 

W praktyce oznacza to, że osoba może być zdolna do wykonywania określonej, często mocno dostosowanej pracy, a jednocześnie wymagać bardzo istotnego wsparcia w innych obszarach codziennego życia. Praca zdalna, zatrudnienie w niepełnym wymiarze, pomoc współpracowników, wsparcie rodziny przy organizacji dnia albo wykonywanie ściśle powtarzalnych obowiązków nie dowodzą automatycznie wysokiej samodzielności we wszystkich obszarach funkcjonowania.
 

Jeżeli w decyzji WZON aktywność zawodowa zostaje potraktowana jako argument za obniżeniem punktacji, trzeba dokładnie sprawdzić, czy organ prawidłowo przełożył tę okoliczność na ocenę konkretnych czynności funkcjonalnych. Samo stwierdzenie, że dana osoba pracuje, nie uzasadnia jeszcze wniosku, że nie wymaga znacznego wsparcia w codziennym życiu.
 

Praca osoby z niepełnosprawnością a ocena funkcjonowania
 

Dla potrzeb świadczenia wspierającego zasadnicze znaczenie ma nie to, czy dana osoba pracuje, ale w jaki sposób funkcjonuje. Przykładowo osoba może wykonywać obowiązki zawodowe przy komputerze przez kilka godzin dziennie, a zarazem mieć poważne trudności w samodzielnym przemieszczaniu się, przygotowywaniu posiłków, utrzymaniu higieny, organizowaniu dnia, realizowaniu spraw urzędowych lub bezpiecznym korzystaniu z transportu.
 

Właśnie dlatego w sprawach o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia tak ważne jest precyzyjne opisanie codziennych ograniczeń. Nie wystarczy ogólnie wskazać diagnozy ani samego faktu posiadania orzeczenia o niepełnosprawności. Kluczowe jest pokazanie, jak schorzenie przekłada się na realną zależność od pomocy innych osób lub technologii wspomagających. Taka logika wynika wprost z przepisów regulujących ustalanie poziomu potrzeby wsparcia.
 

Świadczenie wspierające a praca opiekuna
 

Przy omawianiu relacji między świadczeniem wspierającym a pracą należy odróżnić sytuację osoby z niepełnosprawnością od sytuacji jej opiekuna.
 

Osoba pobierająca świadczenie wspierające może pracować. Natomiast odrębne znaczenie ma to, czy osoba bliska, która udziela jej wsparcia, podejmuje zatrudnienie. Ustawa przewiduje szczególne rozwiązanie dotyczące jednej osoby, która nie podejmuje zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej właśnie ze względu na potrzebę udzielania wsparcia osobie pobierającej świadczenie wspierające i wspólnie z nią zamieszkuje oraz gospodaruje. Po spełnieniu warunków ustawowych ZUS opłaca za taką osobę składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i zdrowotne.  
 

To rozwiązanie nie wpływa na prawo samej osoby z niepełnosprawnością do świadczenia wspierającego, ale ma duże znaczenie praktyczne dla rodzin, w których bliski faktycznie rezygnuje z pracy lub nie może jej podjąć z powodu codziennego udzielania pomocy.
 

Świadczenie wspierające nie jest świadczeniem „dla niepracujących”
 

W obrocie nadal pojawia się błędne przekonanie, że skoro świadczenie wspierające dotyczy osób wymagających znacznej pomocy, to powinno przysługiwać wyłącznie tym, które nie są zdolne do aktywności zawodowej. Takie stanowisko nie znajduje podstaw w przepisach.
 

Świadczenie wspierające nie zostało oparte na kryterium niezdolności do pracy, lecz na kryterium poziomu potrzeby wsparcia w codziennym funkcjonowaniu. To zasadnicza różnica. Osoba może potrzebować pomocy w istotnych obszarach życia, a jednocześnie wykonywać pewne czynności zawodowe, zwłaszcza wtedy, gdy środowisko pracy jest dostosowane do jej możliwości.
 

Kiedy praca może powodować problemy w sprawie o świadczenie wspierające?
 

Nie wtedy, gdy chodzi o samo prawo do świadczenia, ale wtedy, gdy organ błędnie interpretuje fakt zatrudnienia. W praktyce może zdarzyć się, że WZON uzna aktywność zawodową za dowód większej samodzielności, niż rzeczywiście występuje. Taki wniosek może prowadzić do zaniżenia punktacji.
 

W takiej sytuacji należy analizować, czy organ prawidłowo ocenił rzeczywisty zakres samodzielności osoby, czy uwzględnił konieczność pomocy w codziennych czynnościach i czy nie utożsamił zdolności do wykonywania ograniczonych obowiązków zawodowych z pełną autonomią życiową. To dwa różne zagadnienia.
 

Jeżeli aktywność zawodowa została wykorzystana w uzasadnieniu decyzji w sposób uproszczony lub automatyczny, może to stanowić argument przemawiający za złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Punktacja powinna bowiem wynikać z oceny konkretnych czynności i rzeczywistych potrzeb wsparcia, a nie z ogólnego założenia, że osoba pracująca jest samodzielna.
 

Czy pracująca osoba z niepełnosprawnością powinna składać wniosek o świadczenie wspierające?
 

Jeżeli spełnia przesłanki związane z poziomem potrzeby wsparcia, sam fakt pracy zawodowej nie powinien powstrzymywać jej przed złożeniem wniosku. Zatrudnienie nie zamyka drogi do świadczenia. W wielu przypadkach osoby aktywne zawodowo również wymagają bardzo znaczącej pomocy w codziennym życiu i mogą uzyskać liczbę punktów uprawniającą do świadczenia wspierającego.
 

Decydujące jest nie to, czy dana osoba pracuje, ale czy jej ograniczenia funkcjonalne zostały rzetelnie przedstawione i właściwie ocenione. W sprawach o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia znaczenie mają szczegóły codziennego funkcjonowania, zakres koniecznej pomocy oraz realna samodzielność, a nie sam status zawodowy.
 

Podsumowanie
 

Świadczenie wspierające można pobierać i jednocześnie pracować. Przepisy nie uzależniają prawa do świadczenia od pozostawania bez zatrudnienia ani od poziomu osiąganych dochodów. O prawie do świadczenia decyduje poziom potrzeby wsparcia ustalony w punktach, a nie status zawodowy osoby z niepełnosprawnością.  
 

Praca może natomiast pojawić się w tle postępowania przed WZON i zostać oceniona jako jedna z okoliczności dotyczących funkcjonowania danej osoby. Nie wolno jednak wyciągać z samego zatrudnienia automatycznego wniosku, że osoba nie potrzebuje znacznego wsparcia. Każda sprawa wymaga indywidualnej i szczegółowej analizy.
 

W przypadku uzyskania zaniżonej punktacji albo decyzji, w której organ nadmiernie akcentuje fakt wykonywania pracy zawodowej, warto rozważyć złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W takich sprawach często decydują szczegóły dotyczące rzeczywistego codziennego funkcjonowania, a nie samo stwierdzenie, że osoba jest aktywna zawodowo.

Zapraszamy do kontaktu – obsługa online w całej Polsce.