Szanowni Państwo, Drodzy Klienci
 

Od czasu wprowadzenia nowych przepisów o świadczeniu wspierającym, działaliśmy bez wytchnienia, wspierając osoby potrzebujące w jego uzyskaniu. Był to dla nas czas wielkiego zaangażowania w Wasze sprawy.
 

Teraz nadszedł czas na zasłużony odpoczynek. Wykorzystujemy okres świąteczno-noworoczny na regenerację.
 

Informujemy, że do 9 stycznia Kancelaria jest nieczynna.
 

Wszystkich obecnych i przyszłych Klientów zapraszamy do kontaktu po wskazanej dacie. Z nową energią i przyjemnością zajmiemy się Państwa sprawami po naszym powrocie.

Życzymy Państwu spokojnych Świąt i pomyślności w Nowym Roku!

Copyright 2023. Wszelkie prawa zastrzeżone. 

PRZECZYTAJ NAJNOWSZE

Decyzja wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności ustalająca poziom potrzeby wsparcia w punktach stała się kluczowym elementem systemu świadczenia wspierającego. To od niej zależy, czy prawo do świadczenia w ogóle powstanie, a jeżeli tak – w jakim progu finansowym. W praktyce coraz częściej pojawiają się sprawy, w których osoby z niepełnosprawnością decydują się na odwołanie do sądu od decyzji WZON, wskazując na zaniżoną punktację albo błędną ocenę funkcjonalną. Równolegle rozwija się nowy trend orzeczniczy: sądy powszechne coraz częściej nie ograniczają się do uchylania decyzji, lecz dokonują merytorycznej rekonstrukcji oceny i samodzielnie ustalają wynik punktowy.

Z punktu widzenia praktyki prawnej oznacza to zmianę modelu sporu. Odwołanie do sądu od decyzji WZON przestaje być wyłącznie walką o „błędy formalne”, a coraz częściej staje się postępowaniem, w którym sąd analizuje rzeczywiste funkcjonowanie osoby i przekłada je na parametry rozporządzenia oraz formularza oceny.

Punktacja WZON jako fundament prawa do świadczenia wspierającego

Poziom potrzeby wsparcia ustalany przez WZON nie jest dodatkiem do orzeczenia o niepełnosprawności. Jest to odrębna decyzja administracyjna, która wprost warunkuje prawo do świadczenia wspierającego. Próg 70 punktów stanowi granicę uzyskania świadczenia, a kolejne przedziały punktowe przekładają się na skokowe zmiany jego wysokości, liczonej jako procent renty socjalnej.

W praktyce oznacza to, że nawet niewielka różnica punktowa może mieć poważne skutki finansowe. Spór o jeden lub kilka punktów bywa w rzeczywistości sporem o samo prawo do świadczenia albo o przejście do wyższego progu wypłaty. To właśnie ten mechanizm powoduje, że coraz więcej osób decyduje się na odwołanie do sądu od decyzji WZON.

Odwołanie do sądu od decyzji WZON – zmiana modelu kontroli

Początkowo sądy koncentrowały się głównie na kontroli proceduralnej, czyli na badaniu, czy WZON prawidłowo przeprowadził postępowanie, zebrał materiał dowodowy i sporządził uzasadnienie. Obecnie coraz wyraźniej widać przesunięcie w stronę kontroli merytorycznej.

W nowym modelu sąd nie poprzestaje na stwierdzeniu, że decyzja jest wadliwa, lecz sam analizuje ocenę funkcjonalną osoby z niepełnosprawnością. Następnie odnosi ustalenia do kryteriów wskazanych w rozporządzeniu, takich jak zdolność do samodzielnego inicjowania czynności, ich bezpieczne i efektywne wykonywanie, standardowy czas realizacji, kontrola przebiegu czynności oraz konieczność wsparcia przez inną osobę lub technologię wspomagającą. Dopiero na tej podstawie sąd dokonuje korekty punktacji.

Dla osób planujących odwołanie do sądu od decyzji WZON oznacza to, że coraz większe znaczenie ma precyzyjne wykazanie, jak w rzeczywistości wygląda codzienne funkcjonowanie, a nie jedynie ogólny opis trudności zdrowotnych.

Przykłady spraw, w których sąd „przelicza” punktację

Jednym z najbardziej wyrazistych przykładów jest sprawa o sygnaturze IV U 551/24. W tym postępowaniu sąd nie tylko zmienił decyzję WZON, ale samodzielnie ustalił poziom potrzeby wsparcia w punktach, wskazując również wartości cząstkowe dla poszczególnych obszarów funkcjonowania. Sąd oparł rozstrzygnięcie na obserwacji strony, wywiadzie oraz dokumentacji, a następnie przełożył ustalenia funkcjonalne na kryteria rozporządzenia. Co istotne, korekta nie miała charakteru automatycznego. W niektórych obszarach punktacja została podwyższona, w innych pozostawiona bez zmian, ponieważ sąd uznał ocenę WZON za prawidłową.

Inny wariant tego samego trendu widać w sprawach, w których sąd korzysta z opinii biegłych i szczegółowo opisuje mechanizm algorytmu punktowego. W sprawie IV U 61/25 sąd szczegółowo odniósł się do zasad wyliczania punktów, w tym do wyboru najwyższych iloczynów wynikających z formularza oceny. Choć w tej sprawie odwołanie zostało oddalone, uzasadnienie pokazuje, że sąd oczekuje przejścia przez całą ścieżkę: od ustaleń funkcjonalnych, przez kwalifikację rodzaju i częstotliwości wsparcia, aż po końcowy wynik punktowy.

W tle tych spraw pojawiają się również postępowania dotyczące samego świadczenia wspierającego, prowadzone już na etapie ZUS. W orzeczeniach takich jak III AUa 18/25 sądy wyraźnie podkreślają, że bez odpowiedniej punktacji z decyzji WZON prawo do świadczenia nie powstaje. To dodatkowo wzmacnia znaczenie sporów punktowych i powoduje, że korekta decyzji WZON staje się kluczowym etapem całej procedury.

Co ten trend oznacza dla osób planujących odwołanie do sądu

Nowy model kontroli sądowej zmienia sposób przygotowania sprawy. Sąd nie oczekuje jedynie ogólnego sprzeciwu wobec decyzji WZON. Oczekuje logicznej rekonstrukcji oceny funkcjonalnej i wykazania, w których obszarach zastosowano niewłaściwe kryteria lub zaniżono stopień niesamodzielności.

W praktyce oznacza to konieczność precyzyjnego opisania, jak dana osoba inicjuje czynności, czy wykonuje je w sposób bezpieczny i skuteczny, czy wymaga nadzoru, pomocy fizycznej lub stałego wsparcia oraz jak często taka pomoc jest potrzebna. Tylko taka argumentacja pozwala sądowi przejść przez ocenę „kryterium po kryterium” i ewentualnie dokonać korekty punktów.

W tym miejscu często pojawia się potrzeba eksperckiego wsparcia. Krótki termin na złożenie środka zaskarżenia, skomplikowany mechanizm punktowy oraz konieczność pracy na dokumentacji medycznej i funkcjonalnej powodują, że błędy popełnione na etapie odwołania bywają trudne do naprawienia na późniejszym etapie postępowania.

Technologia wspomagająca w ocenie sądowej

Coraz częściej przedmiotem sporu jest również rola technologii wspomagającej, takiej jak sprzęt rehabilitacyjny, wózki, ortezy czy aplikacje wspierające komunikację. Sądy nie traktują już tych narzędzi automatycznie jako dowodu samodzielności. Badają, czy technologia rzeczywiście zapewnia bezpieczne, efektywne i kontrolowane wykonanie czynności, czy jedynie częściowo kompensuje ograniczenia, pozostawiając konieczność stałego nadzoru lub pomocy osoby trzeciej.

W praktyce oznacza to, że samo posiadanie sprzętu nie przesądza o obniżeniu punktacji. Decyduje to, jak realnie wpływa on na codzienne funkcjonowanie.

Znaczenie profesjonalnej analizy przed odwołaniem

Osoby, które otrzymały zaniżoną punktację albo decyzję poniżej progu 70 punktów, często stają przed dylematem, czy składać odwołanie do sądu od decyzji WZON. W takich sytuacjach kluczowe znaczenie ma analiza uzasadnienia decyzji, formularza oceny oraz sposobu, w jaki WZON zakwalifikował poszczególne czynności.

Właśnie na tym etapie możliwe jest zidentyfikowanie obszarów, w których doszło do błędnej kwalifikacji samodzielności, rodzaju wsparcia albo częstotliwości pomocy. Dobrze przygotowane odwołanie nie polega na polemice z całą decyzją, lecz na precyzyjnym wskazaniu tych fragmentów, które mają największy wpływ na wynik punktowy.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w analizie akt i przygotowaniu odwołania do sądu od decyzji WZON, skontaktuj się z kancelarią, aby omówić indywidualną sytuację.

Jak możemy pomóc

Nasza kancelaria zajmuje się sprawami dotyczącymi poziomu potrzeby wsparcia oraz świadczenia wspierającego od początku funkcjonowania tego systemu. W praktyce koncentrujemy się na analizie oceny funkcjonalnej, identyfikowaniu błędów w kwalifikacji czynności oraz przygotowaniu argumentacji, która odpowiada logice rozporządzenia i oczekiwaniom sądów.

W ramach naszej działalności wspieramy klientów zarówno na etapie postępowania przed WZON, jak i w sporach sądowych dotyczących korekty punktacji oraz skutków tej punktacji dla prawa do świadczenia wspierającego. Działamy w oparciu o aktualne orzecznictwo i praktykę sądową, bez składania obietnic co do wyniku sprawy, koncentrując się na rzetelnym przygotowaniu materiału dowodowego i argumentacji prawnej.

Jeżeli rozważasz odwołanie do sądu od decyzji WZON, możesz skontaktować się z kancelarią w celu uzyskania informacji o możliwych ścieżkach działania.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy można odwołać się do sądu od decyzji WZON o poziomie potrzeby wsparcia?

Tak. Po wyczerpaniu trybu ponownego rozpatrzenia sprawy w WZON możliwe jest skierowanie sprawy do sądu. W praktyce sąd bada zarówno prawidłowość postępowania, jak i merytoryczną ocenę funkcjonalną, a w niektórych sprawach dokonuje korekty punktacji.

Czy mogę jednocześnie pobierać świadczenie i złożyć odwołanie do sądu?

Tak. Możesz złożyć wniosek do ZUS i otrzymywać świadczenie wspierające a jednocześnie złożyc odwołanie do sądu.
 

Czy sąd może sam zmienić liczbę punktów?

Tak. Coraz częściej spotyka się orzeczenia, w których sąd nie tylko uchyla decyzję WZON, ale samodzielnie ustala poziom potrzeby wsparcia w punktach, opierając się na dowodach i kryteriach z rozporządzenia.

Czy warto odwoływać się, gdy brakuje kilku punktów do 70?

W praktyce to jedna z najczęstszych sytuacji spornych. Kilka punktów może decydować o powstaniu prawa do świadczenia wspierającego. Jeżeli istnieją podstawy do wykazania, że ocena funkcjonalna została zaniżona, odwołanie do sądu może mieć realne znaczenie.

Ile czasu trwa postępowanie sądowe w sprawie WZON?

Czas trwania postępowania zależy od wielu czynników, w tym od konieczności przeprowadzenia dowodów z opinii biegłych. Sprawy te nie należą do najszybszych, dlatego istotne jest prawidłowe przygotowanie odwołania już na początku postępowania.

Czy decyzja WZON automatycznie oznacza wypłatę świadczenia przez ZUS?

Nie. Decyzja WZON ustala poziom potrzeby wsparcia, natomiast postępowanie o świadczenie wspierające prowadzi ZUS. Dopiero spełnienie warunków punktowych oraz złożenie wniosku do ZUS uruchamia procedurę wypłaty.

Skontaktuj się z nami już dziś! - obsługa online w całej Polsce.