Copyright 2023. Wszelkie prawa zastrzeżone. 

PRZECZYTAJ NAJNOWSZE

16 lutego 2026

Decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia (WZON) i „limit 2,700” po 75. roku życia. Co naprawdę mówią wytyczne i jak przygotować odwołanie

Pierwsza publikacja: 16 lutego 2026 r. Aktualizacja: 4 października 2026 r.

Samo ukończenie 75 lat nie uzasadnia automatycznego ograniczenia punktacji WZON do 2,700 punktu za określoną czynność. Ważnego argumentu przeciwko takiej praktyce dostarcza wyrok Sądu Okręgowego w Radomiu z 20 sierpnia 2026 r., sygn. VI Ua 6/26. Sąd oddalił apelację WZON od rozstrzygnięcia podwyższającego poziom potrzeby wsparcia 88-letniej kobiety z 81 do 90 punktów. Sentencja wyroku w SAOS.

Po publikacji tekstu o praktyce „wewnętrznych limitów”, w którym opisaliśmy sygnały o schematycznym zaniżaniu punktacji, dotarliśmy do samych wytycznych i przeanalizowaliśmy ich treść. Obecnie uzupełniamy tę analizę o istotne rozstrzygnięcie sądu drugiej instancji.

W poprzedniej publikacji zwracaliśmy uwagę na komunikaty powtarzane podczas ocen, w szczególności na twierdzenie, że „dla osób 75+ nie można dać więcej niż 2,700 punktu w niektórych obszarach”. Taki komunikat brzmi jak bezwzględny zakaz. Tymczasem automatyczne stosowanie niższej punktacji wyłącznie ze względu na wiek nie znajduje podstaw w zasadach indywidualnej oceny potrzeby wsparcia.

Decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia wpływa na wysokość świadczenia wspierającego i możliwość jego uzyskania. Dlatego znaczenie ma zarówno wynik końcowy, jak i sposób oceny poszczególnych czynności.

Ważny wyrok: sąd utrzymał podwyższenie punktacji z 81 do 90

Sprawa rozpoznana w Radomiu dotyczyła 88-letniej kobiety, której WZON ustalił poziom potrzeby wsparcia na 81 punktów. Spór koncentrował się na dziewięciu czynnościach związanych z codziennym funkcjonowaniem. W każdej z nich organ przyjął wartość 2,700 punktu.

Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie dowodowe, obejmujące między innymi opinie biegłych z zakresu pracy socjalnej i psychologii, i podwyższył wynik do 90 punktów. WZON wniósł apelację, lecz Sąd Okręgowy ją oddalił. Uzasadnienie wyroku VI Ua 6/26.

Sąd wyjaśnił, że uwzględnianie wieku przy ustalaniu poziomu potrzeby wsparcia nie pozwala wprowadzać z góry niższej punktacji dla osób po 75. roku życia. Nie można zakładać, że ich niesamodzielność wynika z fizjologicznego starzenia się wyłącznie dlatego, że przekroczyły określony wiek. Przyczyny i zakres ograniczeń trzeba ustalić indywidualnie, w odniesieniu do konkretnej czynności. Treść uzasadnienia.

To korzystne rozstrzygnięcie sądu drugiej instancji, ale nie oznacza automatycznej zmiany innych decyzji WZON. W każdej sprawie pozostaje konieczne wskazanie błędów oceny i przedstawienie dowodów dotyczących rzeczywistego funkcjonowania.

Szczegóły sprawy opisujemy w osobnej publikacji: „Świadczenie wspierające po 75. roku życia: z 81 do 90 punktów. Ważny wyrok sądu w Radomiu”.

Skąd bierze się 2,700 punktu?

Liczba 2,700 jest wynikiem obliczenia na współczynnikach stosowanych przy ustalaniu poziomu potrzeby wsparcia.

Przy braku zdolności do samodzielnego wykonania czynności, wadze 4 punktów, wsparciu częściowym i częstotliwości „często” obliczenie wygląda następująco:

1 × 4 × 0,90 × 0,75 = 2,700 punktu.

Wartość ta wynika z przyjętego rodzaju i częstotliwości pomocy. Nie jest ustawowym limitem przypisanym do ukończenia 75 lat. Rozporządzenie w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia.

Problem pojawia się wtedy, gdy zamiast ustalić rzeczywisty zakres pomocy, z góry przyjmuje się określone współczynniki „ze względu na wiek”. Ocena powinna wyjaśniać, dlaczego w danej czynności potrzebne jest właśnie wsparcie częściowe i dlaczego jego częstotliwość określono jako „często”.

Co naprawdę mówią wytyczne o osobach po 75 roku życia?

W analizowanych wytycznych wskazówka dotycząca osób powyżej 75. roku życia odnosi się do wymagania wsparcia „z racji wieku”. Nie obejmuje wszystkich czynności. Wskazuje dziewięć obszarów, w których „możliwe jest” przyjęcie maksymalnego rodzaju wsparcia jako częściowego i maksymalnej częstotliwości jako „często”.

Sformułowanie „możliwe jest” nie oznacza obowiązku stosowania takiej oceny wobec każdego seniora. Nie uzasadnia również pomijania ograniczeń wynikających z niepełnosprawności.

Istotne jest także to, że wytyczne nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił uwagę, że ani ustawa, ani rozporządzenie nie przewidują dodatkowych, szczególnych kryteriów oceny dla osób powyżej 75. roku życia. Stanowisko RPO dotyczące wytycznych.

Wniosek jest więc szerszy niż samo odczytanie jednego zwrotu z wytycznych: instrukcja kierowana do zespołów nie może zastępować przepisów ani indywidualnych ustaleń dotyczących potrzeby wsparcia.

Kiedy warto sprawdzić, czy WZON zastosował schemat?

Sygnałem do dokładniejszej analizy jest sytuacja, w której:

  • wiek wskazano jako samodzielny powód ograniczenia punktów;
  • w kilku czynnościach powtarza się 2,700 punktu mimo różnego zakresu potrzebnej pomocy;
  • przyjęto wsparcie częściowe, choć opis funkcjonowania wskazuje na konieczność wyręczania;
  • częstotliwość określono jako „często”, mimo że pomoc jest potrzebna przy każdym wykonaniu czynności;
  • uzasadnienie nie wyjaśnia, jak dobrano współczynniki do konkretnych trudności.

Sama powtarzalność wartości 2,700 nie dowodzi błędu. Taka ocena może być prawidłowa, jeżeli odpowiada rzeczywistemu rodzajowi i częstotliwości wsparcia. Wątpliwości powstają wtedy, gdy punktacja nie zgadza się z opisem codziennego funkcjonowania albo nie została przekonująco wyjaśniona.

W sprawach o świadczenie wspierające każdy punkt może mieć znaczenie, szczególnie gdy wynik znajduje się blisko granicy kolejnego przedziału świadczenia.

Jak odnieść się do „limitu 2,700” w odwołaniu?

Argumentacja powinna łączyć brak podstaw do automatycznego ograniczenia punktacji z opisem rzeczywistej potrzeby wsparcia. Nie wystarczy ogólne stwierdzenie, że wytyczne są niezgodne z prawem.

Dla każdej kwestionowanej czynności warto wskazać:

  • jakie ograniczenie sprawności utrudnia jej wykonanie;
  • które etapy udaje się wykonać samodzielnie;
  • przy których etapach konieczna jest pomoc;
  • czy pomoc polega na instruowaniu, współpracy czy wyręczaniu;
  • jak często wsparcie jest potrzebne;
  • jakie dokumenty i przykłady potwierdzają ten opis.

Następnie trzeba wyjaśnić, dlaczego rodzaj lub częstotliwość wsparcia przyjęte przez WZON nie odpowiadają tym ustaleniom.

Przykładowo zdanie „potrzebuję pomocy przy zakupach” warto uzupełnić o opis konkretnych trudności: dotarcia do sklepu, wyboru produktów, zapłaty, przewiezienia zakupów i odłożenia ich na miejsce. Taki opis pokazuje zakres koniecznej pomocy znacznie dokładniej niż ogólna informacja o stanie zdrowia.

Wyrok Sądu Okręgowego w Radomiu, VI Ua 6/26, wzmacnia argument przeciwko obniżaniu oceny wyłącznie ze względu na ukończenie 75 lat. Powołanie orzeczenia powinno jednak uzupełniać dowody dotyczące własnej sytuacji.

Odwołanie od decyzji WZON warto przygotować na podstawie decyzji, formularza oceny i dokumentacji. Jeżeli podczas komisji padały komunikaty o „limicie”, należy sprawdzić, czy ocena została przeprowadzona indywidualnie.

Punktacja WZON a wypłata świadczenia przez ZUS

WZON ustala poziom potrzeby wsparcia, natomiast ZUS prowadzi postępowanie dotyczące przyznania i wypłaty świadczenia wspierającego. Są to powiązane, ale odrębne rozstrzygnięcia.

Podwyższenie punktacji może oznaczać przejście do wyższego przedziału świadczenia. Przykładowo 81 punktów odpowiada 80% renty socjalnej, a 90 punktów — 180%. Progi świadczenia publikowane przez ZUS.

Zmiana oceny nie przesądza jednak sama o konkretnej kwocie wyrównania ani odsetkach. W omawianej sprawie żądanie dotyczące wypłaty świadczenia i odsetek zostało przekazane do rozpoznania ZUS jako organowi właściwemu. Uzasadnienie wyroku.

Dlatego obok sporu o punkty warto uporządkować daty wniosków, doręczeń i okresów obowiązywania decyzji.

Jak możemy pomóc?

Pomoc w sprawach dotyczących decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia zaczyna się od uporządkowania dokumentów i informacji o codziennym funkcjonowaniu.

Analizujemy decyzję i formularz oceny pod kątem przyjętych współczynników, spójności uzasadnienia i zgodności punktacji z rzeczywistym zakresem potrzebnej pomocy. Porządkujemy materiał tak, aby argumentacja odnosiła się do konkretnych czynności, rodzaju i częstotliwości wsparcia.

W razie potrzeby pomagamy przygotować dokumenty dotyczące zakwestionowania decyzji, w tym odwołania do sądu. Wyjaśniamy również, jakie kwestie związane z ZUS wymagają osobnego sprawdzenia.

Jeśli potrzebujesz pomocy w analizie decyzji WZON, skontaktuj się z nami.

Najczęściej zadawane pytania

Czy WZON może automatycznie ograniczyć punktację do 2,700 po 75. roku życia?

Samo ukończenie 75 lat nie uzasadnia automatycznego ograniczenia punktacji. Rodzaj i częstotliwość wsparcia powinny odpowiadać indywidualnym ustaleniom dotyczącym wykonania konkretnej czynności. Takie stanowisko przedstawił również Sąd Okręgowy w Radomiu w sprawie VI Ua 6/26.

Czy każda ocena na 2,700 punktu jest błędna?

Nie. Jest to wynik określonej kombinacji współczynników. Trzeba sprawdzić, czy wsparcie częściowe i częstotliwość „często” odpowiadają rzeczywistej potrzebie pomocy. Błąd polega na stosowaniu tej wartości bez indywidualnej oceny, wyłącznie ze względu na wiek.

Czy wyrok z Radomia automatycznie zmienia inne decyzje?

Nie. Rozstrzygnięcie dotyczy konkretnej sprawy. Może stanowić argument w podobnym sporze, ale nie zastępuje zakwestionowania własnej decyzji i przedstawienia dowodów.

Co zrobić, jeżeli podczas komisji powiedziano, że wyższa punktacja nie przysługuje ze względu na wiek?

Warto zanotować, do których czynności odnosił się taki komunikat, a następnie porównać go z decyzją i formularzem oceny. Najważniejsze jest ustalenie, czy przyjęte współczynniki odpowiadają rzeczywistej pomocy potrzebnej przy tych czynnościach.

Czy zmiana punktacji przez sąd może wpłynąć na wysokość świadczenia?

Tak, jeżeli wyższy wynik oznacza przejście do innego przedziału świadczenia. Zmiana punktacji w wyroku sądowym może więc mieć istotne skutki finansowe. Kwestię wypłaty i ewentualnego wyrównania trzeba jednak rozpatrywać z uwzględnieniem postępowania przed ZUS.

Obserwujemy kolejne rozstrzygnięcia sądów

Monitorujemy publikowane orzecznictwo dotyczące poziomu potrzeby wsparcia, w szczególności spraw osób po 75. roku życia. Wyrok Sądu Okręgowego w Radomiu pokazuje, że zakwestionowanie automatycznego ograniczenia punktacji może doprowadzić do korzystnego rozstrzygnięcia, utrzymanego również po apelacji WZON.

Pojedynczy wyrok nie przesądza wyniku innych spraw, ale stanowi ważny punkt odniesienia przy analizie podobnych decyzji. O kolejnych istotnych rozstrzygnięciach i ich znaczeniu dla seniorów oraz ich rodzin będziemy informować w aktualizacjach naszych publikacji.

Zapraszamy do kontaktu — obsługa online w całej Polsce.


Copyright 2026. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Kancelaria Lexago
ul. Jesionowa 50 lok. 1

50-504 Wrocław

NIP: 6931808405
REGON: 391061330