Szanowni Państwo, Drodzy Klienci
Od czasu wprowadzenia nowych przepisów o świadczeniu wspierającym, działaliśmy bez wytchnienia, wspierając osoby potrzebujące w jego uzyskaniu. Był to dla nas czas wielkiego zaangażowania w Wasze sprawy.
Teraz nadszedł czas na zasłużony odpoczynek. Wykorzystujemy okres świąteczno-noworoczny na regenerację.
Informujemy, że do 9 stycznia Kancelaria jest nieczynna.
Wszystkich obecnych i przyszłych Klientów zapraszamy do kontaktu po wskazanej dacie. Z nową energią i przyjemnością zajmiemy się Państwa sprawami po naszym powrocie.
Życzymy Państwu spokojnych Świąt i pomyślności w Nowym Roku!
Copyright 2023. Wszelkie prawa zastrzeżone.
PRZECZYTAJ NAJNOWSZE
Wprowadzone od 2024 roku świadczenie wspierające miało być rewolucją i realnym odciążeniem dla osób z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów. Praktyka orzecznicza pokazuje jednak, że droga do uzyskania należnych środków bywa najeżona formalnymi przeszkodami. Statystyki są nieubłagane: etap odwoławczy przestaje być sytuacją wyjątkową, a staje się stałym, wręcz standardowym elementem procesu ubiegania się o pomoc finansową.
Osoby zmagające się z postępującymi schorzeniami bardzo często otrzymują decyzje z drastycznie zaniżoną punktacją. Dlaczego tak się dzieje i jak skutecznie walczyć o swoje prawa przed Wojewódzkim Zespołem (WZON) oraz sądem? Poznaj kluczowe strategie odwoławcze przygotowane przez ekspertów naszej kancelarii.
Wojewódzkie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON) zaniżają punktację, ponieważ wbrew intencji ustawodawcy nadal skupiają się na czysto klinicznej diagnozie medycznej (model medyczny), zamiast rzetelnie oceniać realne ograniczenia pacjenta w codziennym życiu i stopień jego zależności od otoczenia (biopsychospołeczny model funkcjonalny).
Podczas tzw. oceny funkcjonalnej, orzecznicy badają zdolność wnioskodawcy do wykonania 32 precyzyjnie określonych czynności codziennych. Niestety, urzędnicy nagminnie koncentrują się na formalnym rozpoznaniu choroby lub sprawności stricte mechanicznej. Jeśli pacjent potrafi fizycznie unieść rękę lub przejść kilka kroków, orzecznik uznaje czynność za samodzielną.
Najważniejszy praktyczny wniosek jest taki, że materiał do odwołania buduje się od pierwszego dnia sprawy, a nie dopiero po doręczeniu decyzji. To dlatego, że postępowanie nie dotyczy „samej choroby”, tylko funkcjonowania w 32 czynnościach życia codziennego, ocenianych według określonych kryteriów. Oficjalne wytyczne rządowe wprost podają, że w tym postępowaniu nie jest bezpośrednio brana pod uwagę sama dokumentacja medyczna jako taka; ocena opiera się na wywiadzie, obserwacji i formularzu funkcjonalnym. W praktyce oznacza to, że dokumentacja medyczna ma znaczenie tylko wtedy, gdy przełoży się ją na konkretne deficyty w obrębie 32 czynności.
To oznacza, że odwołania wygrywa się nie „większą ilością papierów”, lecz lepszym tłumaczeniem faktów na język czynności i kryteriów oceny. Dokumentacja medyczna jest nadal ważna, ale jako narzędzie do wykazania skutków funkcjonalnych. To jest właściwy język tej procedury.
Taka powierzchowna interpretacja uderza najmocniej w osoby, u których ograniczenia mają charakter poznawczy, organizacyjny lub związany z bezpieczeństwem. Deficyty te dotyczą w szczególności pacjentów z:
zaburzeniami psychicznymi i neurologicznymi,
niepełnosprawnością intelektualną,
zaburzeniami ze spektrum autyzmu.
W tych przypadkach chory może fizycznie "podnieść szklankę", ale ze względu na brak napędu psychicznego, dezorientację lub stany lękowe nie jest w stanie sam bez stymulacji podjąć decyzji o zjedzeniu posiłku czy przyjęciu leków. WZON nagminnie pomija ten fakt, przyznając za te czynności 0 punktów, co drastycznie obniża końcowy wynik.
Zaniżenie oceny funkcjonalnej nawet o kilka punktów może oznaczać całkowite wypadnięcie z systemu wsparcia lub deklasację finansową rzędu tysięcy złotych miesięcznie. Prezentujemy taryfikator stawek świadczenia wspierającego, który obowiązuje od 1 marca 2026 roku:
| Poziom potrzeby wsparcia |
Wskaźnik procentowy renty socjalnej |
Kwota świadczenia od 1 marca 2026 r. (brutto) |
|---|---|---|
| 95 – 100 pkt |
220% renty socjalnej |
4353 PLN |
| 90 – 94 pkt |
180% renty socjalnej |
3562 PLN |
| 85 – 89 pkt |
120% renty socjalnej |
2375 PLN |
| 80 – 84 pkt |
80% renty socjalnej |
1583 PLN |
| 75 – 79 pkt |
60% renty socjalnej |
1188 PLN |
| 70 – 74 pkt |
40% renty socjalnej |
792 PLN |
Warto pamiętać: Próg minimalny uprawniający do świadczenia to 70 punktów. Jeśli otrzymasz 69 punktów, zostajesz bez grosza pomocy.
Analiza setek spraw prowadzonych przez naszą kancelarię pozwala na wskazanie powtarzających się uchybień formalnych, które stanowią doskonałą podstawę do zaskarżenia decyzji:
Pobieżny wywiad i brak wnikliwej obserwacji: Spotkania z orzecznikami trwają często zbyt krótko, by realnie ocenić stan zdrowia osoby ocenianej.
Ignorowanie rozbieżności terytorialnych: W zależności od województwa, w niemal identycznych stanach faktycznych, zespoły przyznają diametralnie różne wyniki punktowe.
Niewystarczające uzasadnienie punktacji: Decyzje bywają lakoniczne, a urzędnicy nie wyjaśniają, dlaczego odmówili uznania potrzeby stałej asysty lub technologii kompensacyjnych.
Błędne stosowanie formularzy oceny: Pomijanie wieloaspektowości poszczególnych kategorii (np. faktu, że jedna czynność składa się z kilku różnych faz wykonawczych).
Procedura odwoławcza składa się z dwóch kluczowych etapów. Musisz bezwzględnie pilnować terminów i adresatów pism.
Jeśli pierwsza decyzja wojewódzkiego zespołu jest niesatysfakcjonująca, masz 14 dni od dnia jej doręczenia na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do tego samego WZON, który wydał decyzję. Na tym etapie sprawa trafia do ponownej analizy składu orzekającego.
Jeżeli WZON podtrzyma swoją niesprawiedliwą decyzję, kolejnym krokiem jest odwołanie do instancji sądowej. Uwaga! Wbrew obiegowym opiniom, organem odwoławczym nie jest sąd administracyjny, lecz Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sąd powszechny). Pismo wnosi się za pośrednictwem WZON w terminie miesiąca od doręczenia decyzji.
Ważne ostrzeżenie: Przepisy jednoznacznie wskazują, że nie można zaskarżyć liczby punktów WZON poprzez odwołanie od późniejszej decyzji wykonawczej ZUS o wypłacie pieniędzy. Jeśli zaskarżysz decyzję ZUS, podnosząc wyłącznie zarzuty do punktacji WZON, sąd obligatoryjnie odrzuci Twoje odwołanie. Walkę o punkty musisz stoczyć bezpośrednio na etapie sporu z WZON.
Aby wygrać sprawę i uzyskać wyższą punktację, kluczowe jest odejście od schematu "przedkładania samej dokumentacji medycznej". Sąd ubezpieczeń społecznych bada funkcjonowanie, a nie tylko suche kody chorób z historii leczenia.
Poniższa matryca nie powiela rozporządzenia dla samego powtórzenia. Ma służyć pisaniu wniosku i odwołania tak, żeby każda czynność dostała własny, namacalny materiał.
| Czynność |
Dowody najtrafniejsze |
|---|---|
| Zmiana pozycji ciała |
opis asekuracji przy wstawaniu i obracaniu się, fizjoterapia, jak wyglądają transfery |
| Poruszanie się w znanym środowisku |
obserwacja w domu, opis liczby upadków, |
| Poruszanie się w nieznanym środowisku |
relacja z wyjść poza dom, orientacja przestrzenna, potrzeba prowadzenia przez inną osobę |
| Sięganie, chwytanie i manipulowanie przedmiotami użytkowymi |
terapia zajęciowa, neurolog, obserwacja czynności kuchennych lub ubierania |
| Przemieszczanie się środkami transportu |
opis podróży, konieczność asysty, lęk, dezorientacja, problemy sensoryczne |
| Klasyfikowanie docierających bodźców |
wzrok, słuch, węch, przykłady dezorientacji i przeciążenia |
| Przekazywanie informacji innym osobom |
komunikacja alternatywna, obserwacja z komisji i z domu |
| Prowadzenie rozmowy |
opisy rozmów, zaburzenia pamięci, uwagi, rozumienia poleceń |
| Opanowanie nowej umiejętności praktycznej |
opis niepowodzeń przy prostych nowych zadaniach |
| Koncentrowanie się na czynności |
konieczność stałego przypominania, opinie terapeutyczne |
| Współpracowanie w grupie |
szkoła, warsztat terapii, środowiskowy dom samopomocy, relacje o konfliktach lub wycofaniu |
| Dbanie o swoje bezpieczeństwo |
przykłady zostawiania gazu, wyjść bez orientacji, samouszkodzeń lub impulsów |
| Dbanie o higienę osobistą |
opis inicjowania, przypominania, kontroli i dokańczania czynności |
| Mycie i osuszanie całego ciała |
realny czas, zakres pomocy fizycznej, ryzyko upadku, konieczność nadzoru |
| Toaleta |
kontrola czynności, transfer, nietrzymanie, potrzeba pomocy w utrzymaniu higieny |
| Ubieranie się i rozbieranie |
dobór ubrań, kolejność ubierania, zapięcia, sezonowość, ryzyko błędu |
| Jedzenie i picie |
karmienie, krojenie, dobór konsystencji, przypominanie o piciu, zachłystywanie |
| Dbanie o zdrowie |
przyjmowanie leków, umawianie wizyt, rozumienie zaleceń, obsługa sprzętu medycznego |
| Wykonywanie prostych czynności dnia codziennego |
zakupy, ogrzanie posiłku, sprzątanie, pranie; konieczność stałego nadzoru lub zastępstwa |
| Podejmowanie codziennych decyzji |
ocena zdolności wyboru, konsekwencje decyzji, podatność na sugestię |
| Realizowanie codziennych rutyn |
czy dzień jest ustrukturyzowany bez pomocy, czy potrzebne są ciągłe instrukcje |
| Pełnienie ról rodzinnych |
relacje rodzinne, obowiązki opiekuńcze, organizacja życia rodzinnego |
| Utrzymywanie relacji z osobami bliskimi |
inicjowanie kontaktu, rozumienie granic, konflikty, wycofanie |
| Utrzymywanie kontaktów z osobami spoza najbliższego otoczenia |
funkcjonowanie w urzędzie, sklepie, przychodni, na ulicy |
| Korzystanie z dóbr kultury |
zdolność samodzielnego wyjścia i bezpiecznego udziału w wydarzeniach |
| Załatwianie spraw urzędowych |
wypełnianie formularzy, czytanie pism, podpisy, rozumienie terminów |
| Korzystanie z opieki zdrowotnej |
samodzielność w drodze do lekarza, rozumienie przebiegu wizyty, zgłaszanie objawów |
| Komunikowanie się z otoczeniem |
jasność przekazu, rozumienie pytań, reakcja na sytuacje społeczne |
| Komunikowanie potrzeb fizjologicznych |
zgłaszanie potrzeby we właściwym czasie i adekwatnej formie |
| Komunikowanie samopoczucia, dolegliwości, bólu |
trafność opisu, opóźnienie zgłoszenia, konieczność interpretacji przez opiekuna |
| Dostosowanie zachowania do sytuacji |
impulsywność, stereotypie, brak adekwatności społecznej, reakcje w stresie |
| Kontrolowanie emocji |
napady lęku, agresji, płaczu, przeciążenia sensorycznego, potrzeba wyciszania przez inną osobę |
Podstawą tej matrycy są ustawowe 32 czynności i kryteria z rozporządzenia; dobór dowodów to synteza praktyczna wynikająca z przepisów i najnowszego orzecznictwa.
System ustalania poziomu potrzeby wsparcia opiera się na skomplikowanym algorytmie matematycznym, w którym końcowy wynik stanowi sumę 25 najwyższych iloczynów współczynników. Urzędnicy podczas oceny funkcjonalnej potrafią wykorzystać każdą niefortunną wypowiedź wnioskodawcy, aby obniżyć punktację.
Jeśli otrzymałeś decyzję WZON, która uniemożliwia Ci uzyskanie godnego świadczenia wspierającego, nie poddawaj się. Posiadamy bogate doświadczenie w punktowaniu błędów proceduralnych orzeczników i potrafimy skutecznie dowieść realnego poziomu niesamodzielności.
Skontaktuj się z nami już dziś. Przeanalizujemy Twoją decyzję WZON, napiszemy profesjonalne odwołanie i zrobimy wszystko, abyś uzyskał wsparcie finansowe, na które naprawdę zasługujesz.