Szanowni Państwo, Drodzy Klienci
 

Od czasu wprowadzenia nowych przepisów o świadczeniu wspierającym, działaliśmy bez wytchnienia, wspierając osoby potrzebujące w jego uzyskaniu. Był to dla nas czas wielkiego zaangażowania w Wasze sprawy.
 

Teraz nadszedł czas na zasłużony odpoczynek. Wykorzystujemy okres świąteczno-noworoczny na regenerację.
 

Informujemy, że do 9 stycznia Kancelaria jest nieczynna.
 

Wszystkich obecnych i przyszłych Klientów zapraszamy do kontaktu po wskazanej dacie. Z nową energią i przyjemnością zajmiemy się Państwa sprawami po naszym powrocie.

Życzymy Państwu spokojnych Świąt i pomyślności w Nowym Roku!

Copyright 2023. Wszelkie prawa zastrzeżone. 

PRZECZYTAJ NAJNOWSZE

System ubiegania się o świadczenia dla osób z niepełnosprawnościami w Polsce przeszedł radykalną transformację. Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniu wspierającym, tradycyjny model orzeczniczy skupiony na diagnozie klinicznej (medycznej) został zastąpiony biopsychospołecznym modelem funkcjonalnym. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON) ocenia obecnie, w jakim stopniu dane schorzenie ogranicza zdolność człowieka do samodzielnego, celowego i bezpiecznego wykonywania uniwersalnych czynności życiowych.
 

W przypadku choroby Parkinsona – postępującego schorzenia neurodegeneracyjnego – nowa procedura orzecznicza stanowi ogromne wyzwanie. Aby wnioskodawca mógł otrzymać to kluczowe, bezgotówkowe wsparcie finansowe (które wypłaca ZUS bez względu na dochód rodziny i bez podatku PIT), musi przejść przez rygorystyczny i wysoce sformalizowany proces oceny. Z praktyki naszej kancelarii wynika, że kluczem do sukcesu jest bezbłędne przejście pierwszego kroku, czyli poprawne wypełnienie i uzasadnienie wniosku do WZON.
 

Jak złożyć wniosek do WZON i poprawnie wypełnić kwestionariusz PPW-K?
 

Złożenie wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia (formularz PPW) wraz z kwestionariuszem samooceny trudności (formularz PPW-K) do wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON) to bezwzględnie pierwszy, obligatoryjny krok w procedurze ubiegania się o świadczenie wspierające. Wnioskowanie bezpośrednio do ZUS bez uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji punktowej z WZON skutkuje natychmiastowym pozostawieniem sprawy bez rozpatrzenia.
 

Kwestionariusz PPW-K to wielostronicowy dokument, w którym chory dokonuje samooceny swoich trudności w 32 czynnościach codziennego funkcjonowania. To na podstawie tego dokumentu oraz wywiadu bezpośredniego w miejscu pobytu, specjaliści WZON przyznają punkty niesamodzielności. W kontekście pacjentów z chorobą Parkinsona na tym etapie pojawiają się trzy krytyczne pułapki formalne:
 

• Pułapka pustego kwestionariusza: Z praktyki orzeczniczej wynika, że wnioskodawcom niemogącym samodzielnie pisać z powodu silnego drżenia rąk lub demencji błędnie doradzano odsyłanie niewypełnionego merytorycznie kwestionariusza PPW-K jedynie z podpisem. Ministerstwo kategorycznie odrzuciło tę praktykę. Jeśli pacjent nie może pisać, merytoryczną treść uzupełnia opiekun lub rodzina, zaznaczając opcję „TAK” w sekcji II (potwierdzającą niemożność samodzielnego sporządzenia dokumentu ze względów zdrowotnych) i precyzyjnie opisując przyczyny medyczne.
   

• Problemy z podpisem odręcznym: Chorzy z zaawansowaną mikrografią (charakterystycznym dla Parkinsona zmniejszaniem liter przy pisaniu) lub silnym drżeniem mięśniowym (tremor) nie są w stanie złożyć czytelnego, powtarzalnego podpisu. W przypadku wniosków papierowych dopuszczalne jest złożenie odcisku  tuszowego palca, który musi być jednak poświadczony na dokumencie przez osobę uprawnioną (np. lekarza, pielęgniarkę czy urzędnika).
   

• Rygorystyczny termin ZUS: Po otrzymaniu decyzji z WZON i uprawomocnieniu się jej (po 14 dniach od doręczenia), wnioskodawca ma dokładnie 3 miesiące na złożenie wniosku o wypłatę świadczenia do ZUS. Spóźnienie się choćby o jeden dzień spowoduje utratę wyrównania.
   

Jak choroba Parkinsona wpływa na codzienną niesamodzielność w myśl kryteriów ICF?
 

Choroba Parkinsona w sposób bezpośredni niszczy autonomię pacjenta zarówno w sferze fizycznej (ruchowej), jak i poznawczej oraz psychicznej, co według standardów Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF) powinno przełożyć się na wysoki poziom potrzeby wsparcia.
 

Osoby wnioskujące lub ich reprezentanci bardzo często popełniają błąd polegający na opisywaniu w kwestionariuszu PPW-K jedynie ubytków medycznych, podczas gdy algorytm orzeczniczy WZON poszukuje konkretnych barier funkcjonalnych w codziennym życiu. Najważniejszą cechą Parkinsona, którą należy udowodnić w toku postępowania, są dobowe fluktuacje ruchowe typu ON/OFF.
 

Podczas badania bezpośredniego (komisji) oceniany w fazie działania leków (faza „ON”) może poruszać się względnie sprawnie. Jednak gdy lek przestaje działać (faza „OFF”), dochodzi do nagłego, głębokiego usztywnienia mięśni, spowolnienia procesów myślowych (bradyfrenia) oraz całkowitego „zamrożenia” chodu (freezing), uniemożliwiającego najmniejszy ruch. Zgodnie z wytycznymi ICF farmakoterapia przeciwparkinsonowska to jedynie technologia wyrównująca niepełnie – łagodzi objawy, ale nie cofa niesamodzielności, co orzecznicy mają obowiązek uwzględnić przy ocenie częstotliwości wymaganego wsparcia.
 

5 obszarów codziennego funkcjonowania najczęściej niedocenianych i zaniżanych przez WZON
 

Wieloletnie doświadczenie naszej kancelarii w prowadzeniu spraw przed zespołami orzekającymi pokazuje, że WZON najczęściej drastycznie zaniża punktację w pięciu konkretnych czynnościach testu niesamodzielności:
 

1. Stosowanie zalecanych środków terapeutycznych (czynność nr 19)

Orzecznicy nagminnie przyznają w tej kategorii 0 punktów, uznając, że skoro osoba oceniana potrafi mechanicznie włożyć tabletkę do ust, to jest w pełni samodzielny. To błąd. Zaawansowany Parkinson wymaga przyjmowania leków co 2–3 godziny z dokładnością co do minuty. Ze względu na bradyfrenię, zaburzenia pamięci oraz apatię, pacjent nie jest w stanie samodzielnie kontrolować dawkowań, co grozi gwałtownym pogorszeniem stanu zdrowia. Czynność ta wymaga stałego nadzoru i wsparcia.
 

2. Kontrolowanie własnych zachowań i emocji (czynność nr 23)

Obszar psychiczny i poznawczy jest przez WZON niemal całkowicie ignorowany. Tymczasem długofalowa terapia dopaminergiczna wywołuje u wielu pacjentów ciężkie zaburzenia kontroli impulsów (np. przymus zakupowy, hazard, stany lękowe, niekontrolowaną agresję czy głęboką depresję). Pacjent wymaga stałej obecności asystenta, by nie stwarzać zagrożenia dla siebie i otoczenia.
 

3. Zmiana pozycji ciała (czynność nr 1)

WZON sprawdza jedynie mechaniczną siłę mięśniową. Pomija fakt, że u pacjentów z Parkinsonem występuje głęboka hipotonia ortostatyczna – przy próbie wstawania dochodzi do nagłego spadku ciśnienia, zawrotów głowy i omdleń. Bez fizycznej asekuracji drugiej osoby zmiana pozycji ciała jest skrajnie niebezpieczna.
 

4. Sięganie, chwytanie i chwytanie przedmiotów (czynność nr 4)

Czynność ta jest rażąco zaniżana, jeśli pacjent podczas badania zdoła na chwilę chwycić podany długopis. Drżenie spoczynkowe i zamiarowe oraz sztywność palców sprawiają, że chory nie jest w stanie stabilnie i bezpiecznie utrzymać szklanki z gorącym napojem, odkręcić kranu czy przygotować posiłku. Jednorazowe wykonanie zadania na komisji nie oznacza samodzielności funkcjonalnej.
 

5. Pozostawanie w domu samemu (czynność nr 21)

Przypisywanie samodzielności w tym punkcie osobom z zaawansowanym Parkinsonem to prosta droga do tragedii. Ze względu na nagłe ataki sztywności, ryzyko zakrztuszenia się (dysfagia) oraz nieprzewidywalne upadki, pacjent nie może pozostawać sam bez opieki na czas jednej doby.
 

Pułapka „szablonu 75+” u starszych pacjentów z chorobą Parkinsona
 

Starsi wnioskodawcy borykają się z jeszcze jedną, niezwykle krzywdzącą barierą urzędniczą – tzw. „szablonem 75+”. Praktyka ta opiera się na wewnętrznych wytycznych BON z grudnia 2024 roku, które nakazują orzecznikom odgórne ograniczenie poziomu wsparcia w 9 kluczowych czynnościach (m.in. zakupy, załatwianie spraw urzędowych, dbanie o dom, poruszanie się transportem) u pacjentów powyżej 75. roku życia, twierdząc, że ich ograniczenia wynikają z wieku, a nie z niepełnosprawności.
 

Zastosowanie tego szablonu automatycznie ogranicza rodzaj wsparcia do wsparcia częściowego  i częstotliwości często, generując systemową stratę nawet do 11,700 punktu w ostatecznej decyzji. Przez ten jeden urzędniczy zabieg chorzy spadają do najniższych progów finansowych świadczenia lub całkowicie wypadają poza barierę 70 punktów, tracąc prawo do jakiejkolwiek pomocy.
 

Sądy powszechne w całej Polsce w sprawach prowadzonych przez naszą kancelarię jednoznacznie uznały te wytyczne za bezprawne i dyskryminujące. Wewnętrzne wytyczne urzędnicze nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i nie mogą ograniczać ustawowych praw obywateli ani eliminować z systemu osób chorych ze względu na wiek.
 

Skuteczna strategia odwoławcza: Jak wygrać z WZON w sądzie?
 

W przypadku otrzymania niekorzystnej lub zaniżonej decyzji WZON, natychmiastowe podjęcie kroków odwoławczych jest jedyną drogą do uzyskania sprawiedliwego wsparcia.
 

Ważne bezpieczeństwo prawne: wielu opiekunów obawia się złożenia odwołania ze strachu przed utratą przyznanych już punktów. To mit – złożenie odwołania do sądu nie wstrzymuje wypłaty już przyznanego przez ZUS świadczenia wspierającego, a przepisy KPA chronią wnioskodawcę przed pogorszeniem jego sytuacji finansowej w toku instancji (zasada zakazu reformatio in peius).
 

Procedura odwoławcza składa się z dwóch kluczowych etapów:
 

Etap I: Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do WZON
 

Na złożenie merytorycznego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do WZON masz zaledwie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W piśmie tym należy precyzyjnie wskazać zaskarżone czynności, odnosząc się punkt po punkcie do konkretnych deficytów Parkinsona w fazach „OFF” i popierając to przykładami z życia. Po złożeniu wniosku WZON wyznacza ponowny termin komisji funkcjonalnej (zazwyczaj w innym składzie osobowym).
 

Etap II: Odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
 

Jeśli ponowna decyzja WZON nadal jest niesprawiedliwa, w terminie 1 miesiąca przysługuje prawo wniesienia odwołania do sądu rejonowego. Pismo wnosi się za pośrednictwem WZON. Postępowanie przed sądem jest całkowicie wolne od jakichkolwiek opłat sądowych.

W toku procesu sądowego kluczowym dowodem jest powołanie biegłego sądowego odpowiedniej specjalizacji. Sąd, badając sprawę, opiera się na obiektywnej opinii niezależnych specjalistów oraz zeznaniach świadków (opiekunów faktycznych), a nie na urzędniczych tabelkach i bezprawnych wytycznych BON.
 

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
 

1. Moja mama choruje na Parkinsona. Czy możemy złożyć wniosek do WZON, jeśli nie potrafi się podpisać?

Tak, jest to w pełni dopuszczalne. Jeśli chora nie jest w stanie złożyć odręcznego podpisu z powodu drżenia rąk lub paraliżu, na wniosku papierowym można złożyć odcisk jej np. prawego kciuka. Taki odcisk musi być jednak opatrzony poświadczeniem świadka. 
 

2. Orzecznik WZON badał tatę tylko przez 15 minut i uznał, że jest sprawny. Jak to zakwestionować?

Krótkie, powierzchowne badanie to najczęstszy powód zaniżenia punktacji. W toku procedury odwoławczej (zarówno przed WZON, jak i przed sądem) należy szczegółowo wykazać falujący charakter schorzenia i występowanie faz „OFF”, w których chory traci jakąkolwiek sprawność ruchową.
 

3. Czy w trakcie procesu przed sądem przeciwko WZON, ZUS wstrzyma wypłatę przyznanej kwoty?

Nie, to całkowicie bezpieczne. Złożenie odwołania do sądu nie wstrzymuje wypłaty świadczenia wspierającego. ZUS ma obowiązek wypłacać środki na podstawie dotychczasowej ostatecznej decyzji administracyjnej przez cały czas trwania postępowania sądowego. Po wygranej sprawie sądowej, ZUS po prostu dokona odpowiedniego wyrównania wstecznego.
 

4. Ile kosztuje sprawa sądowa przeciwko WZON i czy muszę brać w niej udział osobiście?

Postępowanie przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z odwołania od decyzji WZON jest całkowicie wolne od opłat sądowych dla odwołującego się. Nie ponosisz żadnych kosztów przeprowadzenia dowodów czy opinii biegłych neurologów. Ponadto, dzięki nowoczesnym procedurom, rozprawy i przesłuchania mogą odbywać się zdalnie, co eliminuje konieczność uciążliwego transportu chorego do gmachu sądu.

Nasz zespół doświadczonych ekspertów specjalizuje się w reprezentowaniu chorych w sprawach przed WZON. Jeśli decyzja w sprawie Twojego bliskiego jest zaniżona lub niesprawiedliwa – skontaktuj się z nami. Przeanalizujemy Twoje dokumenty i poprowadzimy cały proces odwoławczy, walcząc o bezpieczną i godną przyszłość.

Zapraszamy do kontaktu – obsługa online w całej Polsce.